معنی
«سَجّاد» یک واژه و اسم مذکر عربی است که از نظر لغوی به معنای کسی است که بسیار سجده میکند، فروتن است و در پیشگاه پروردگار به وفور سر به خاک میساید.
یعنی چه
این کلمه صیغه مبالغه است و اشاره به فردی دارد که بندگی، تواضع و عبادت خالصانه و طولانیمدت جزو ویژگیهای بارز اوست. در زبان عربی معاصر، این واژه به صورت اسم ذات برای اشاره به «فرش و قالی» نیز کاربرد دارد.
مترادف
واژههایی که مفهوم پرستش، دینداری و کرنش در برابر خداوند را میرسانند، مترادف این کلمه محسوب میشوند.
متضاد
اگرچه متضاد مستقیم و واحدی برای این اسم وجود ندارد، کلماتی که مفهوم دوری از عبادت یا تکبر در برابر خدا را دارند، در تقابل معنایی با آن هستند.
هم خانواده
تمامی این کلمات از ریشه سه حرفی عربی (س-ج-د) مشتق شدهاند و به مفاهیم مرتبط با فروتنی و مکان یا حالت سجده اشاره دارند.
ریشه
این واژه ریشه عربی دارد و ساختار آن بر وزن صیغه مبالغه (فَعّال) است که برای نشان دادن تکرار فراوان یک عمل (در اینجا سجده کردن و خضوع) به کار میرود.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، کلمه سجاد دقیقاً ۴ حرف دارد و معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «بسیار سجدهکننده» یا «لقب امام علی بن الحسین (ع)» ظاهر میشود.
به انگلیسی
برای مفاهیم عام معادلهایی چون صفت یا اسم عبادتکننده استفاده میشود و برای نام خاص از شیوه نگارش فینگلیش بهره میبرند.
جمعبندی و توضیح کامل سجاد
واژه «سجاد» یک اسم معتبر و اصیل با ریشه عربی (س-ج-د) است که به معنای بسیار سجدهکننده و فردی است که مداومت و کثرت در عبادت دارد. این کلمه در ساختار صرفی زبان عربی صیغه مبالغه به شمار میرود و به خوبی بار معنایی تواضع، فروتنی عمیق و پیوند نزدیک بنده با پروردگار را منتقل میکند. اگرچه خود این واژه به صورت صریح در قرآن کریم نیامده، اما مشتقات فراوانی از ریشه آن در آیات مختلف برای توصیف مؤمنان و ملائکه به کار رفته است.
در فرهنگ اسلامی و ایرانی، این واژه فراتر از یک صفت عام، به عنوان یک نام خاص محبوب برای مردان شناخته میشود. این محبوبیت ریشه در تاریخ مذهبی دارد؛ چرا که «السجاد» و «سیدالساجدین» بارزترین القاب امام چهارم شیعیان، حضرت علی بن الحسین (ع) است که به دلیل سجدههای طولانی و نایشهای شبانه مخلصانه به ایشان منسوب شد. از این رو، انتخاب این نام همواره نمادی از معنویت، دینداری و اصالت اخلاقی بوده است.
علاوه بر کاربردهای مذهبی و اسامی خاص، این واژه در زبان عربی معاصر به معنای فرش، قالی و سجاده نیز به کار میرود که به نوعی با محل و ابزار سجده پیوند معنایی دارد. در مجموع، سجاد کلمهای چهار حرفی با جایگاهی ویژه در ادبیات، فرهنگ دینی و حتی سرگرمیهایی مانند جدول کلمات متقاطع است.