یعنی چه
اصطلاح «بثّ الشکوی» در لغت به معنای فاش کردن، پراکندن و بازگو کردن غم، اندوه و شکایات دل است. این واژه زمانی به کار میرود که فرد رازها، رنجها یا دردهای عاطفی و اجتماعی خود را برای سبک شدن یا طلب یاری ابراز میکند.
تلفظ
تلفظ صحیح و دقیق این ترکیب عربیالاصل به صورت [بَثُّ الشَّکْویٰ] است که در متون ادبی و خوانشهای رسمی به همین شکل ادا میشود.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، پاسخ به راهنمای «آشکار کردن اندوه یا گله» با شمارش دقیق ۶ حرف، عبارت «بث شکوی» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم عاطفی و بیانی از اصطلاحاتی چون بیان اعتراض، تخلیه گلهها یا فوران غم استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح کاملاً ریشه در زبان عربی دارد و در متون معاصر و فصیح عربی نیز به معنای ابراز همدردی، بیان گرفتاریها یا شکایت از روزگار کاربرد دارد.
به فارسی
معادلهای دقیق و روان فارسی این ترکیب شامل عباراتی چون «درد دل کردن»، «گلایه»، «اظهار ناراحتی» و «شکوائیه» است که بازتابدهنده بار معنایی اصیل آن هستند.
در قرآن
خودِ این ترکیب عینا در قرآن نیامده، اما اصطلاحی الهامیافته از کلام حضرت یعقوب (ع) در فراق فرزندش است؛ آنجا که میفرماید: «من درد دل و اندوه خود را تنها به خدا میگویم». تقارن دو واژه أشکو و بثّی در این آیه، پایهگذار این اصطلاح ادبی شد.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و نقد ادبی، بث شکوی نماد احوالات حضرت یعقوب (ع) در اوج غم و پناه بردن به خداست. همچنین در ادبیات فارسی نماد قالبهای شعریِ «شکواییه» و «حبسیات» (مانند اشعار مسعود سعد سلمان و خاقانی) به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل بث شکوی
اصطلاح ادبی و بلاغی «بَثُّ الشَّکْویٰ» ترکیبی عربیالاصل است که از دو جزء «بث» (به معنی افشا و پراکندن راز) و «شکوی» (به معنی گله و شکایت) تشکیل شده است. این واژه در زبان و ادبیات فارسی به مفهوم درد دل کردن، افشای دردهای درونی، بیان گلهها از سختیهای زمانه و تخلیه عاطفی به کار میرود.
این عبارت ریشه عمیقی در فرهنگ قرآنی دارد و مستقیماً از آیه ۸۶ سوره مبارکه یوسف الهام گرفته شده است؛ جایی که حضرت یعقوب (ع) در اوج حزن و اندوه فراق یوسف، راز دل خود را فاش کرده و اندوهاش را تنها به پیشگاه خداوند میبرد. به همین دلیل، بث شکوی در ادبیات متعهد نماد پناه بردن از سختیها به حریم امن الهی و در نقد ادبی، نماد اشعار حبسیه و گلایهآمیز است.