یعنی چه
این واژه در لغتنامههای کهن به عنوان صفت مؤنث برای واژهٔ «غضبان» به معنی زن خشمناک و غیور آمده است. با این حال، در کاربرد عامتر فارسی امروز، به صورت قیدی و به معنای «با خشم و عصبانیت» یا «به حالت خشمگینانه» نیز ادراک و مصرف میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با فتح غین، سکون ضاد، باء کشیده و نون مفتوح به همراه هاء بیان حرکت در پایان است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان پاسخ ۶ حرفی برای راهنماهایی مثل «زن خشمگین» یا «صفت مؤنث خشمآلود» کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به اینکه در جمله نقش صفتی برای جنس مؤنث داشته باشد یا نقش قیدی، میتوان از معادلهای فوق استفاده کرد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای رساندن مفهوم خشم و حالت خشمگینانه از این واژهها استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای اصیل و جایگزینهای فارسی این کلمه شامل واژههایی چون خشمگینانه، قهرآلود، با ناراحتی و خونسردیناپذیر است که حالت برآشفتگی فرد را نشان میدهند.
نماد چیست
این کلمه نماد بارز خشم انسانی یا الهی و نمود عینی برآشفتگی ناگهانی در ادبیات و رفتارشناسی است، گرچه سمبل سنتی یا اسطورهای خاصی برای آن تعریف نشده است.
جمعبندی و توضیح کامل غضبانه
واژهٔ «غضبانه» از منظر ریشهشناسی ساختاری جالب دارد؛ این کلمه از ریشهٔ ثلاثی مجرد عربی «غ ض ب» مشتق شده و بر وزن «فَعْلانه»، در اصل صفت مؤنث برای کلمهٔ «غَضْبان» (به معنی مرد خشمگین) است که معنای «زن خشمناک و غیور» را افاده میکند. با این حال، در جریان ورود به زبان فارسی و ترکیب با پسوند حالتساز «ـانه»، در بسیاری از متون و کاربردهای معاصر باری قیدی نیز به خود گرفته و به معنای «به حالت خشم و عصبانیت» یا «خشمگینانه» به کار میرود.
اگرچه خود این واژه به صورت مستقیم در متن قرآن مجید ذکر نشده است، اما ریشه و شکل مذکر آن یعنی «غَضْبان» در داستان حضرت موسی (ع) در آیه ۱۵۰ سوره اعراف («غَضْبَانَ أَسِفًا») به معنای خشمگین و اندوهگین آمده است. در فرهنگ ادبی فارسی، شناخت تفاوتهای ظریف این واژه به درک درست متون کهن لغوی کمک شایانی میکند.