یعنی چه
این عبارت در اصل به حالت جمع کلمهٔ «نادر» (یا نادره) اشاره دارد که در زبان فارسی و عربی برابر با واژهٔ «نوادر» است و به اشیاء، حوادث، یا سخنان بسیار گرانبها، استثنایی و کمنظیر اطلاق میشود.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت واژهبستِ اضافه در زبان فارسی جَمعِ نادِر (jam-’e nāder) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این راهنما با توجه به تعداد حروف میتواند خود عبارت «جمع نادر» (۷ حرف) یا واژهٔ اصطلاحی آن یعنی «نوادر» (۵ حرف) باشد.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم چیزهای نادر و استثنایی در زبان انگلیسی از این واژگان استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، کلمهٔ «نوادر» دقیقترین واژه برای رساندن مفهوم اشیاء یا رویدادهای کمیاب است.
به فارسی
معادلهای فارسی و واژگان جایگزین برای این مفهوم شامل کمیابها، نایابها، شگفتیها و تحفهها هستند.
در قرآن
عبارت «جمع نادر» یا ریشهٔ ثلاثی (ن-د-ر) در متن قرآن وجود ندارد. توجه شود که واژهٔ «نُذُر» در قرآن از ریشهٔ (ن-ذ-ر) به معنی بیمدهندگان است و نباید با این کلمه اشتباه شود.
نماد چیست
در ادبیات و هنر، این مفهوم نمادِ ویژگیهای منحصربهفرد، گرانبها بودن به دلیل ندرت و اصالت تاریخی یا کلامی (مانند نوادر کلام) است.
جمعبندی و توضیح کامل جمع نادر
عبارت «جمع نادر» اگرچه به عنوان یک ترکیب دستوریِ مجزا در لغتنامههای شاخص فارسی مدخل نشده است، اما به طور مستقیم اشاره به حالت جمع کلمهٔ «نادر» دارد. در زبان فارسی و عربی، شکل ساختاریافته و تثبیتشدهٔ این مفهوم با واژهٔ «نوادر» (جمعِ نادره) شناخته میشود که به معنای چیزهای گرانبها، اشیای عتیقه، حوادث شگفتانگیز و سخنان نغزی است که به ندرت یافت یا شنیده میشوند.
از نظر ریشهشناسی، این واژه از ریشهٔ عربی (ن-د-ر) به معنی تک و تنها شدن یا از حد بیرون افتادن مشتق شده است. در کاربردهای طراحان جدول، این عبارت معمولاً به عنوان راهنمایی برای رسیدن به کلماتی چون «نوادر»، «عجایب» یا خودِ ترکیب «جمع نادر» استفاده میشود تا ذهن مخاطب را به سمت مفهوم تک بودن و نایابی سوق دهد.