معنی
مغایرت در لغتنامههای معتبر به مفهوم غیر هم بودن، مخالفت، تضاد و جدایی آمده است. این واژه زمانی به کار میرود که میان دو داده، سند یا گزاره همخوانی وجود نداشته باشد.
یعنی چه
عبارت مغایرت داشتن یعنی دو چیز با هم متناقض هستند و تطابق ندارند؛ مثلاً وقتی حسابهای مالی با موجودی بانک همخوانی ندارد، میگویند مغایرت بانکی رخ داده است.
مترادف
واژههایی مانند تضاد، تناقض، تعارض و ناهمگونی نزدیکترین معانی لغوی را به مغایرت دارند.
متضاد
واژههای مطابقت، سازگاری، توافق و همانندی دقیقاً در نقطه مقابل مفهوم مغایرت قرار میگیرند.
تلفظ
این واژه به صورت مُغایِرَت تلفظ میشود که از مصدر باب مفاعله در زبان عربی ریشه گرفته است.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، برای راهنماییهایی چون ناسازگاری، تباین یا تضاد با تعداد ۶ حرف، کلمه مغایرت پاسخ صحیح و قطعی است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژههای Discrepancy و Inconsistency رایجترین برگردانها برای مفهوم مغایرت یا عدم تطابق دادهها هستند.
به فارسی
واژه مغایرت ریشه عربی دارد که با ت مصدری فارسی ترکیب شده است. معادلهای سره و خالص فارسی آن کلماتی چون ناهمخوانی، ناسازگاری و جدایی هستند.
جمعبندی و توضیح کامل مغایرت
واژه مغایرت در اصل از ریشه عربی «غیر» و مصدر باب مفاعله گرفته شده است که با الحاق پسوند مصدر جعلی فارسی کاربرد وسیعی در زبان ما پیدا کرده است. این کلمه بیانگر موقعیتی است که در آن دو داده، سند، ادعا یا حقیقت با یکدیگر همخوانی ندارند و نوعی تضاد، تناقض یا نابرابری میان آنها دیده میشود. در منطق و فلسفه، مغایرت نشاندهنده ناسازگاری گزارههاست.
در دنیای امروز و کاربردهای اداری و مالی، این واژه اهمیت ویژهای دارد؛ به طوری که بررسی مغایرتها (مانند مغایرت بانکی یا آماری) برای یافتن خطاها و اصلاح اسناد مالی و دفاتر حسابداری به یک فرآیند استاندارد تبدیل شده است. نزدیکترین نماد مدرن برای این مفهوم، علامت نابرابری (≠) در ریاضیات است که عدم تساوی و همسانی را به نمایش میگذارد.