یعنی چه
واژه «اتقاه» یک فعل ماضی از باب افتعال در زبان عربی همراه با ضمیر مفعولی است. این کلمه به معنای دوری گزیدن، پرهیز کردن، ترسیدن و خود را در برابر کسی یا چیزی (مانند گناه یا عذاب) حفظ کردن و سپر قرار دادن بهکار میرود.
تلفظ
این کلمه با کسره همزه، فتح و تشدید تاء، فتح قاف و اشباع ضمه هاء در آخر به صورت اِتَّقاهُ خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «از او پرهیز کرد» یا «از او ترسید در عربی»، کلمه پنج حرفی «اتقاه» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در برگردان انگلیسی بسته به بافت متن، عباراتی که مفهوم پرهیز، محافظت شخصی یا خداترسی را برسانند استفاده میشوند.
به عربی
در واژهنامههای عربی به عربی، این فعل را با مترادفهای ثلاثی مجرد یا افعال هممعنی دیگر مانند حذر و تجنب تبیین میکنند.
به فارسی
از آنجا که این واژه یک فعل ترکیبی عربی (فعل + مفعول) است، برگردان دقیق فارسی آن به صورت عبارتی شامل «از او پرهیز کرد»، «خود را از او نگاه داشت» و «از او ترسید» ظاهر میشود.
در قرآن
خود این ساختار با ضمیر مفعولی به صورت مضارع مجزوم در آیه ۵۲ سوره نور آمده است: «وَمَن يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَخْشَ اللَّهَ وَيَتَّقْهِ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْفَائِزُونَ» که به معنای پروا داشتن و تقوا ورزیدن نسبت به خداوند است.
نماد چیست
از نظر مفهوم شناسی، ریشه این واژه (وقایه) به معنای سپر گرفتن است؛ بنابراین کلمه نمادی از محافظت هوشیارانه انسان از نفس خود در برابر آسیبهای اخلاقی، دینی و معنوی بهشمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل اتقاه
کلمه «اتقاه» (با تلفظ اِتَّقاهُ) یک واژه مستقل در زبان فارسی نیست، بلکه یک ساختار فعلی مشتق شده از زبان عربی است. این کلمه از فعل ماضی باب افتعال (اتَّقَی) به همراه ضمیر متصل مفعولی «هُ» تشکیل شده و ریشه اصلی آن «و-ق-ی» (وقایه) به معنای نگهداری و محافظت است. در متون ادبی، دینی و تفسیر قرآنی، این واژه به معنای «از او پرهیز کرد»، «خود را از او حفظ نمود» یا «از او ترسید» معنا میشود.
در فرهنگ معارف اسلامی، مفهوم این کلمه با خویشتنداری و تقوا گره خورده است؛ یعنی فرد با ایجاد یک سپر معنوی، خود را از گناهان یا عذاب الهی مصون میدارد. اگرچه عین این لفظ در محاورات روزمره فارسی کاربرد ندارد، اما در حل جدولهای کلمات متقاطع به عنوان یک پاسخ ۵ حرفی برای سنجههای مذهبی و عربی بسیار مورد توجه قرار میگیرد.