معنی
واژه معروف در زبان فارسی به کسی یا چیزی گفته میشود که در میان مردم شناختهشده، نامدار و پرآوازه باشد. همچنین در مفاهیم اخلاقی و دینی، معروف به معنای کار نیک، رفتار پسندیده و هر آن چیزی است که عقل سلیم و شرع آن را خوب و آشنا میدانند.
یعنی چه
وقتی میگوییم کسی معروف است، یعنی شهرت دارد و مردم او را میشناسند. در بافت فرهنگی و مذهبی نیز معروف یعنی رفتاری که جامعه و وجدان بیدار انسانی، اصالت و خوبی آن را تایید میکند و در برابر ناپسندیها (منکر) قرار میگیرد.
مترادف
این کلمات در متون مختلف میتوانند به جای واژه معروف قرار گیرند و بار معنایی شهرت یا نیکو بودن را منتقل کنند.
متضاد
کلمات گمنام و ناشناخته در معنای عام، و واژه منکر در بافت دینی و قرآنی، متضادهای اصلی معروف هستند.
هم خانواده
این واژهها همگی از ریشه سه حرفی (ع ر ف) مشتق شدهاند و با مفاهیمی چون شناخت، آگاهی و آشکار بودن در ارتباط هستند.
ریشه
واژه معروف ریشه عربی دارد. این کلمه اسم مفعول از ثلاثی مجرد فعل «عَرَفَ» به معنی دانستن و شناختن است؛ بنابراین از نظر لغوی یعنی «آنچه شناخته شده است».
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به کلماتی مثل مشهور، سرشناس یا کار نیک، واژه ۵ حرفی «معروف» قرار میگیرد.
به انگلیسی
برای ترجمه معروف به انگلیسی با توجه به بافت متن از واژگان مرتبط با شهرت یا عمل پسندیده استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل معروف
واژه معروف یکی از کلمات پرکاربرد در زبان فارسی است که دو قلمرو معنایی متمایز اما مرتبط را پوشش میدهد. در کاربرد روزمره و عامیانه، این واژه به معنای مشهور، سرشناس و پرآوازه است و برای افراد، مکانها یا آثاری به کار میرود که نزد توده مردم کاملاً شناختهشده هستند. ریشه این کلمه به فعل عربی «عَرَفَ» بازمیگردد که به معنای شناختن و دانستن است و از همین رو هر چیزی که ابهامی در آن نباشد، معروف تلقی میشود.
از سوی دیگر، معروف در فرهنگ اسلامی و قرآنی جایگاه بسیار ویژهای دارد و ۳۹ بار در قرآن تکرار شده است. در این بافت، معروف صرفاً به معنای شهرت نیست، بلکه به رفتارهای عادلانه، اخلاقی و پسندیدهای گفته میشود که عقل سلیم، شرع پاک و عرفِ جامعهی توحیدی آن را به عنوان کارهای خیر میشناسند و تایید میکنند. این مفهوم به طور مشخص در فریضه «امر به معروف» در مقابل «منکر» (کارهای زشت و ناشناخته در محضر عقل) قرار میگیرد.
در مجموع، معروف هم نماد مقبولیت و شهرت اجتماعی است و هم در برگیرنده ارزشهای والای اخلاقی و رفتارهای درستی است که مایه تعادل، خیرخواهی و حفظ سلامت روانی و اجتماعی یک جامعه میشود.