یعنی چه
شوید در زبان فارسی دو کاربرد اصلی دارد: نخست به عنوان اسم، گیاهی است علفی، یکساله یا دوساله از تیرهٔ چتریان با برگهای ریز و معطر که در آشپزی و طب سنتی کاربرد دارد. دوم به عنوان فعل، صورت دوم شخص جمع (شما) از مصدر شدن است که به معنی بگردید، بشوید یا تبدیل شوید به کار میرود.
تلفظ
این واژه در نقش اسم (گیاه) معمولاً به صورت شِوِد یا شِوِید تلفظ میشود. در نقش فعلی، تلفظ صحیح آن شِوِید (Sheveyd) است که دگرگونشده از مصدر شدن در زبان پارسی میانه است.
در جدول
در جدولهای متقاطع معمولاً به عنوان پاسخ برای طراحانی که گیاهی معطر، سبزی پلو، یا نام دیگر شبت را میخواهند، کلمه شوید با ۴ حرف پاسخ اصلی است.
به انگلیسی
معادل انگلیسی گیاه شوید Dill نام دارد و در ساختار دستوری و فعلی، معادل فعل Become یا حالت امری Be کاربرد دارد.
به عربی
در زبان عربی به این گیاه معطر الشبت یا شبث میگویند. در بخش فعلی نیز با توجه به بافت متن از افعال امر ناقصه مانند صیروا یا تکونوا استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی به گیاه شوید Dereotu گفته میشود و معادل فعلی آن در حالت دوم شخص جمع به صورت Olun یا Olunuz بیان میگردد.
به فارسی
برابرهای فارسی کهن و دگرگونههای این واژه شامل شبت و شِوِد برای گیاه است. در بخش دستور زبان و کاربرد فعلی، مترادفهای آن واژههایی مانند بشوید، بگردید و تغییر حالت دهید هستند.
نماد چیست
شوید در فرهنگ غذایی ایران نماد تازگی، سبزی سفره و طراوت بهاری است. جالب اینجاست که در فرهنگ یونان و روم باستان، این گیاه را نمادی از ثروت، خوششانسی و محافظت در برابر بیماریها و جادو میدانستند.
جمعبندی و توضیح کامل شوید
واژه «شوید» یک کلمه اصیل با ریشه در پارسی میانه است که دو کاربرد کاملاً متمایز اسمی و فعلی دارد. در وجه اسمی، شوید نام گیاهی علفی و بسیار معطر از تیره چتریان است که به طور گسترده در آشپزی ایرانی و سنتی (مانند شویدپلو) استفاده میشود و در متون کهن به صورت شبت نیز ثبت شده است.
در وجه فعلی، این واژه ساختار امر یا مضارع التزامی برای دوم شخص جمع از مصدر «شدن» است. این کلمه با وجود اصالت فارسی، در ترجمههای فارسی قرآن کریم بسیار دیده میشود، اگرچه خود گیاه شوید در متن عربی قرآن نیامده است. این کلمه ۴ حرفی کاربرد زیادی نیز در حل جدولهای کلمات متقاطع دارد.