یعنی چه
واژه گویزه در زیستشناسی مدرن فارسی به عنوان معادل باکتریهای کرویشکل یا همان کوکوس (Coccus) به کار میرود. از سوی دیگر، در جغرافیای ایران، گویزه اسم خاص برای چند روستا در مناطق کردنشین (مانند سقز و مریوان) است که در زبان کردی به معنای محل یا درخت گردو تعبیر میشود.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت فتح گاف و سکون واو و یاء مجهول یعنی «گُویْزِه» (Goyzeh) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه گویزه به عنوان پاسخ ۵ حرفی برای طراحان سوال در بخش زیستشناسی (باکتری کروی) یا جغرافیا (روستایی در سقز) کاربرد دارد.
به انگلیسی
در متون علمی پزشکی و زیستشناسی، معادل دقیق انگلیسی این کلمه Coccus (با شکل جمع Cocci) است.
به ترکی
در زبان ترکی برای توصیف این ساختار زیستی از عبارت küre bakteriler استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی علمی به آن باکتری کروی یا کوکوس میگویند. در گذشته و متون قدیمیتر پزشکی دوره ترجمه، گاهی از واژه معرب مکورات نیز برای آن استفاده میشد.
نماد چیست
گویزه یک واژه کاملاً تخصصی، علمی یا جغرافیایی است و در فرهنگ عامه، ادبیات یا اسطورهشناسی نماد مفهوم خاصی به شمار نمیرود.
جمعبندی و توضیح کامل گویزه
واژه «گویزه» در زبان فارسی دارای دو کاربرد کاملاً مجزا است. در وهله اول، این واژه یک اصطلاح تخصصی و مصوب در حوزه زیستشناسی و پزشکی است که برای توصیف باکتریهای کرویشکل یا همان «کوکوسها» (مانند استرپتوکوک یا استافیلوکوک) به کار میرود و ساختار هندسی و گرد این میکرواورگانیسمها را بازگو میکند.
در وهله دوم، گویزه یک اسم خاص جغرافیایی (اعلام) است. این نام بر روی چند روستا در استان کردستان از جمله در بخشهای مرکزی سقز و مریوان قرار دارد. در ریشهشناسی محلی و زبان کردی سورانی، این واژه با کلمه «گوێز» به معنای گردو همخانواده بوده و دلالت بر منطقهای پر از درختان گردو دارد. بنابراین بسته به متن، گویزه میتواند یک مفهوم علمی یا یک نشانی جغرافیایی باشد.