یعنی چه
این عبارت یک ساختار ترکیبی عربی است که به معنای «وهابیت در ترازوی ارزیابی و سنجش» به کار میرود. در اصل، این ترکیب عنوان یک کتاب کلامی و انتقادی معروف از آیتالله جعفر سبحانی است که در آن به نقد، بررسی و سنجش علمی و مذهبی عقاید و باورهای جریان فکری وهابیت پرداخته شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «الْوَهّابیةُ فِی الْمِیزان» (Al-Wahhabiyya fi al-Mizan) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این مدخل دقیقاً خود عبارت «الوهابیه فی المیزان» با ۱۷ حرف است و معمولاً به عنوان نشانه یا پاسخ برای طراحان جدول در حوزه کتابشناسی کلامی کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم این عنوان عبارات فوق به کار میروند.
به عربی
خود این عبارت اصالتاً عربی است و در زبان مبدأ به همین صورت نوشته و شناخته میشود.
به فارسی
برگردان دقیق و روان فارسی این عبارت «وهابیت در ترازوی سنجش» یا «سنجش وهابیت» است که به ارزیابی نقادانه این مکتب فکری اشاره دارد.
در قرآن
عین این ترکیب در قرآن کریم وجود ندارد. واژه وهابیت مأخوذ از نام محمد بن عبدالوهاب است، اما ریشههای لغوی آن در قرآن کاربرد دارند؛ صفت «الوهّاب» (بسیار بخشنده) از اسماء الهی است (مانند آیه ۸ سوره آلعمران) و کلمه «المیزان» نیز بارها به معنای ترازوی عدل و سنجش اعمال در آیات آمده است (مانند آیه ۷ سوره الرحمن).
نماد چیست
کلمه «میزان» در این عبارت استعاره و نمادی از حقسنجی، داوری دقیق، ارزیابی علمی و ترازوی عدالت است. کل عبارت نیز به عنوان نمادی از کتب ردیه و ادبیات نقد مذهبی شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل الوهابیه فی المیزان
عبارت «الوهابیه فی المیزان» یک اصطلاح لغوی کلاسیک یا واژه قرآنی مستقل نیست، بلکه یک ساختار ترکیبی عربی معاصر است که به عنوان عنوان یک کتاب کلامی برجسته از آیتالله جعفر سبحانی شناخته میشود. معنای تحتاللفظی آن «وهابیت در ترازوی سنجش» است و هدف آن بررسی نقادانه و علمی باورهای جریان وهابیت با معیارهای کلامی و عقلی است.
از نظر واژهشناسی، این عبارت از دو بخش اصلی تشکیل شده است؛ «الوهابیه» که به جریان فکری منسوب به محمد بن عبدالوهاب اشاره دارد و ریشه آن (و-ه-ب) به معنای بخشش است، و «المیزان» که از ریشه (و-ز-ن) بوده و به معنی ترازو و ابزار سنجش است. واژه میزان در ادبیات اسلامی نماد عدالت و حقسنجی است.
در مجموع، این عبارت هفدهحرفی در دانشنامهها و جداول کلمات متقاطع مذهبی به عنوان یک مدخل تحلیلی و کتابشناختی کاربرد دارد و منعکسکننده ادبیات انتقادی و سنجش مذهب وهابیت در جهان اسلام است.