یعنی چه
جهودی در زبان فارسی کهن و متون ادبی به معنای منسوب به قوم یا آیین یهود است. در فارسی معاصر، این واژه بیشتر شکلی قدیمی یا غیررسمی به شمار میرود و گاهی ممکن است بار معنایی منفی یا تحقیرآمیز به خود بگیرد؛ از این رو امروزه استفاده از واژههای «یهودی» یا «کلیمی» رایجتر و مناسبتر است.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی با ضمه روی حرف جیم به صورت «جُهُودی» تلفظ میشود که صفت نسبی ساخته شده از واژهٔ «جهود» است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژهٔ «جهودی» یا «یهودی» به عنوان پاسخ برای پرسشهایی نظیر پیرو آیین موسوی یا منسوب به یهود کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای اشاره به صفت یا فرد پیرو این آیین از واژهٔ Jewish یا Jew و برای اشاره به خود آیین از Judaism استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از واژهٔ «یهودی» برای صفت مشبهه و از «الیهودیه» برای نام بردن از این آیین استفاده میشود. لازم به ذکر است واژه «الجهود» در عربی همآوا بوده و به معنی تلاشها است.
در قرآن
عین واژهٔ «جهود» یا «جهودی» در متن عربی قرآن کریم به کار نرفته است. کتاب آسمانی اسلام برای اشاره به این قوم و پیروان این آیین، از تعابیر و واژگانی همچون «الیَهود»، «الّذینَ هادوا» (کسانی که یهودی شدند) و «بنیاسرائیل» استفاده کرده است.
نماد چیست
به عنوان یک مفهوم مذهبی و تاریخی، نمادهای اصلی مرتبط با این واژه شامل «ستاره داوود» (سپر ششپَر داوود) به عنوان مظهر هویت مذهبی و قومی، و «شمعدان چندشاخه یا منوراه» به عنوان یکی از کهنترین نمادهای آیین موسوی است.
جمعبندی و توضیح کامل جهودی
واژهٔ «جهودی» در اصل صفت نسبی برگرفته از کلمهٔ «جهود» است که ریشه در زبانهای ایرانی میانه (پهلوی) و در نهایت واژهٔ عبری «یهودا» دارد. این واژه در ادبیات کلاسیک فارسی و متون کهن به طور گسترده و بدون بار معنایی خاصی به معنای پیرو دین موسوی یا منسوب به قوم یهود به کار میرفته است.
با این حال، در گردش زمان و در زبان فارسی معاصر و عامیانه، کارکرد این کلمه تغییر یافته و امروزه مراجع زبانشناسی آن را واژهای غیررسمی، کهن یا در مواردی دارای بار تحقیرآمیز قلمداد میکنند. به همین دلیل در محاورات و نوشتار رسمی معاصر، واژههای اصیلتر و محترمانهای مانند «یهودی» یا «کلیمی» جایگزین آن شدهاند.
در متون مذهبی اسلام و قرآن کریم، این واژه با رسمالخط فارسی وجود ندارد و در عوض از کلماتی مانند الیهود و بنیاسرائیل استفاده شده است. از منظر نمادشناسی نیز این واژه با مظاهری همچون ستاره داوود و شمعدان منوراه پیوند معنایی دارد.