یعنی چه
الترعه (در اصل تُرعة) به معنی کانال، آبراهه، جوی بزرگ یا مجرایی است که برای آبیاری مزارع از رودخانهای بزرگتر منشعب میشود. در ریشهشناسی قدیمیتر، این واژه به معنای دهانه حوض، پله یا دروازه گشایش نیز به کار رفته است.
تلفظ
این کلمه در زبان عربی با حروف شمسی به صورت «اَلْتُّرْعَة» با ضمه روی حرف ت و سکون روی حرف ر تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، کلمه «الترعه» دقیقاً یک پاسخ ۶ حرفی است. اگر بدون الف و لام مد نظر باشد، به صورت «ترعه» (۴ حرفی) یا مترادفهایی مثل «کانال» و «آبراه» ظاهر میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی متداولترین برگردان برای این واژه Canal (بهویژه کانالهای مصنوعی ساخت انسان) یا Waterway است.
به عربی
این واژه خود اصالتاً عربی است و در گویشهای معاصر (مانند مصر) به طور گسترده برای کانالهای خاکی آبیاری استفاده میشود. واژههای هممعنی دیگر آن در عربی شامل قناة و مجرى مائي هستند.
به فارسی
برگردانهای دقیق فارسی این واژه شامل «کانال آبیاری»، «جوی بزرگ»، «نهر مصنوعی»، «آبگذر» و «مجرای آب» است که بیشتر در متون کهن، جغرافیایی یا فقهی دیده میشود.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات عرب، ترعه به دلیل انتقال آب به زمینهای خشک، نماد جریان زندگی، آبادانی و رزق محسوب میشود. همچنین با توجه به ریشه آرامی آن که به معنی دروازه است، گاهی مجازاً به عنوان نماد بازشدگی، گشایش و گذرگاه به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل الترعه
واژه «الترعه» (شکل معرفه تُرعة) اصالتاً از زبانهای سامی (آرامی/سریانی) به معنی دروازه و گشایش وارد زبان عربی شده و در سیر تحول معنایی خود، به دهانه آبشخور و سپس به کانالهای بزرگ آبیاری مزارع اطلاق شده است. این واژه اگرچه در متن قرآن کریم نیامده، اما در احادیث نبوی به عنوان مجاز یا استعارهای از درهای بهشت به کار رفته است.
در زبان فارسی، این کلمه بیشتر کاربرد ادبی، جغرافیایی یا تاریخی دارد و به معنای جوی آب بزرگ، آبراهه مصنوعی و مجرای هدایت آب شناخته میشود. در کاربردهای عمومی و سرگرمی مانند جداول کلمات متقاطع نیز به عنوان یک واژه شش حرفی با اصالت عربی شناخته میشود که معادل مدرن آن همان «کانال» یا «آبراه» است.