یعنی چه
بولومتر یک ابزار آزمایشگاهی و فیزیکی بسیار دقیق است که برای سنجش میزان انرژی تابشی (بهویژه امواج مادون قرمز و ریزموج) به کار میرود. این دستگاه با جذب پرتوها، دچار تغییر دما شده و این تغییر دما باعث تغییر در مقاومت الکتریکی آن میشود که در نهایت به عنوان میزان تابش ثبت میگردد.
تلفظ
این واژه به صورت بوُلوُمِتْر (Bolometer) با ضمه روی حرف «ب» و «ل» و کسره روی حرف «م» تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی، پاسخ این واژه دقیقاً ۷ حرف دارد. از معادلهای آن مانند تابشسنج نیز استفاده میشود.
به انگلیسی
واژه انگلیسی این دستگاه ابزار دقیق، Bolometer است و مشتقات آن مانند Bolometric در نجوم کاربرد دارد.
به عربی
در زبان عربی از معادل توصیفی «مقیاس الإشعاع الحراري» یا همان لفظ خود واژه به صورت «بولومتر» استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی این واژه با نگارش علمی و استاندارد Bolometre شناخته میشود.
به فارسی
بهترین و دقیقترین برگردانهای فارسی برای این واژه بیگانه، «تابشسنج» و «گرماسنج تابشی» هستند که مکانیسم عملکرد دستگاه را به خوبی نشان میدهند.
نماد چیست
بولومتر نماد تکحرفی استاندارد ندارد، اما در فیزیک و نمودارهای الکترونیکی به عنوان یک مقاومت متغیر وابسته به دما نمایش داده میشود و نمادی از اندازهگیریهای فوقحساس حرارتی در نجوم است.
جمعبندی و توضیح کامل بولومتر
بولومتر یک واژه تخصصی و علمی در حوزه فیزیک و ابزار دقیق است که در سال ۱۸۷۸ توسط اخترشناس آمریکایی، ساموئل پیرپونت لنگلی اختراع شد. ریشه این واژه از دو بخش یونانی «bole» به معنی پرتو یا پرتاب و «metron» به معنی سنجش گرفته شده است که در مجموع معنای تابشسنج را به ذهن متبادر میسازد. این ابزار به دلیل حساسیت بالا، نقشی کلیدی در پیشرفت اخترفیزیک و تلسکوپهای فضایی ایفا میکند.
مکانیسم کارکرد این دستگاه بر پایه فیزیک گرما و الکتریسیته استوار است؛ به طوری که با جذب امواج الکترومغناطیسی کمانرژی مانند مادون قرمز، دمای ردیاب تغییر کرده و این تغییر دما به طور مستقیم روی مقاومت الکتریکی مدار تأثیر میگذارد. با اندازهگیری این تغییر مقاومت، میزان دقیق توان تابش ورودی محاسبه میشود. از این رو، واژههایی چون تابشسنج و گرماسنج تابشی دقیقترین برگردانهای فارسی برای آن به شمار میروند.