یعنی چه
ترکیب «جود و بخشش» یک متمم تأکیدی در زبان فارسی برای نشان دادن اوج کرم و گشادهدستی است. در متون اخلاقی، جود را مرتبهای بالاتر از سخاوت میدانند؛ چرا که سخاوتمند بخشی از مال خود را میبخشد، اما صاحبِ جود بیشتر دارایی خود را از روی ایثار عطا میکند.
تلفظ
واژه جود با ضمه جیم به صورت [جُود] تلفظ میشود. واژه بخشش نیز با فتح باء، سکون خاء و کسر شین اول به صورت [بَخْشِش] خوانده میشود.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، عبارت «جود و بخشش» به عنوان معادل کلماتی چون سخاوتمندی فراوان یا کرم به کار میرود و تعداد حروف آن دقیقاً ۸ حرف است.
به انگلیسی
برای بیان مفهوم جود و بخشش در زبان انگلیسی، رایجترین واژه Generosity است. با این حال واژههای Munificence به معنای سخاوت فراوان و Bounty به معنای کرم و بخشش نیز معادلهای بسیار دقیقی هستند.
به عربی
واژه «جود» خود ریشه عربی دارد. در زبان عربی برای اشاره به این ترکیب از عبارات «الجود والسخاء» یا کلمات مفردی مانند «الکرم» و «البذل» استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی اصیل و واژههای مترادف برای این عبارت شامل رادی، دهش، گشادهدستی، جوانمردی، بلندنظری و سماحت است که همگی بر بخشندگی بدون منت دلالت دارند.
در قرآن
خود واژه «جود» با این رسمالخط در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ اما مفاهیم عمیق آن در قالب واژههایی مانند «احسان»، «انفاق» و «ایثار» مطرح شده است. از مهمترین مصادیق آن میتوان به آیه ۹ سوره حشر در ستایش ایثار مؤمنان و آیات ۸ و ۹ سوره انسان در ستایش بخشش اهل بیت اشاره کرد.
جمعبندی و توضیح کامل جود و بخشش
ترکیب «جود و بخشش» نشاندهنده یکی از والاترین فضایل اخلاقی و انسانی است که در فرهنگ اسلامی و ادبیات فارسی جایگاه ویژهای دارد. جود به معنای بخشندگی فراوان و ایثار مال بدون چشمداشتِ پاداش است و ترکیب آن با واژه فارسی بخشش، متممی تأکیدی برای بیان اوج کرم و گشادهدستی میسازد. در متون اخلاقی، جود مرتبهای بالاتر از سخاوت معمولی دارد؛ زیرا سخاوتمند بخشی از مال خود را میبخشد، اما بخشنده با صفت جود، دارایی مورد نیاز خود را به دیگران ایثار میکند.
در ادبیات و فرهنگ خاورمیانه، حاتم طایی به عنوان مظهر اسطورهای و تاریخی جود و بخشش شناخته میشود. همچنین در نمادشناسی سنتی و طبیعی، «باران بهاری» به دلیل بخشندگی بدون تبعیض به همه زمینها و «درخت سایهگستر» نمادهای عینی این خصلت پاک هستند. این مفهوم در قرآن کریم نیز از طریق واژههایی همچون انفاق و ایثار مورد تأکید فراوان قرار گرفته و صفت عفو و بخشش از بارزترین ویژگیهای الهی به شمار میرود.