یعنی چه
پلشتخونی (واژه مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی) یک بیماری عفونی و حاد پزشکی است. این حالت زمانی رخ میدهد که ریزاندامگانها (باکتریها، قارچها یا میکروبها) به همراه زهرابه (سموم) خود وارد گردش خون شوند و پاسخ شدید و ایمنی بدن را به همراه داشته باشند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت پَلَشتْخونی است که از دو بخش پَلَشت (به معنی آلوده و ناپاک) و خونی تشکیل شده است.
در جدول
این واژه به عنوان پاسخ ۸ حرفی برای طراحان جدول در معنای عفونت خون یا مسمومیت خونی کاربرد دارد.
به انگلیسی
در اصطلاحات پزشکی زبان انگلیسی، برای این حالت از واژگان Sepsis یا Septicemia استفاده میشود.
به عربی
در متون پزشکی زبان عربی، این پدیده را با تعابیری چون تعفن الدم یا تسمم الدم توصیف میکنند.
در قرآن
واژه پلشتخونی یک اصطلاح علمی و واژهگزینی معاصر است، بنابراین در قرآن یا متون دینی کهن یافت نمیشود؛ هرچند واژههایی مانند «دم» (خون) یا مفاهیم مربوط به آلودگی در قرآن ذکر شدهاند.
نماد چیست
از آنجا که پلشتخونی یک واژه مصوب علمی و پزشکی برای توصیف یک بیماری است، فاقد نمادگرایی فرهنگی، ادبی یا اسطورهای سنتی است. با این حال، در نگاه استعاری میتواند نمایانگر آلودگی شدید یا از دست رفتن پاکی بنیادین باشد.
جمعبندی و توضیح کامل پلشت خونی
واژه «پلشتخونی» از مصوبات معاصر فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که به عنوان برابری دقیق برای اصطلاحات پزشکی Sepsis و Septicemia انتخاب شده است. این واژه از ترکیب «پلشت» (به معنی ناپاک و چرکآلود در فارسی میانه) و «خونی» تشکیل شده و به طور دقیق پدیده مسمومیت یا عفونت حاد جریان خون بر اثر هجوم میکروبها و سموم آنها را توصیف میکند.
اگرچه این ترکیب در متون و فرهنگهای لغت کهن و ادبیات کلاسیک فارسی سابقه ثبتشدهای ندارد، اما امروزه در متون علمی، پزشکی و همچنین به عنوان یک کلمه کلیدی در طراحهای جداول کلمات متقاطع (به عنوان پاسخ ۸ حرفی عفونت خون) به کار میرود و جایگزین واژههای بیگانه شده است.