معنی
در لغتنامههای معتبر فارسی مانند دهخدا، معین و عمید، واژه «هوید» به عنوان یک اسم جامد به معنی پالان شتر یا نمدزینی است که زیر بار یا راکب روی کوهان شتر قرار میگیرد. اگرچه گاهی با واژه «هویدا» (به معنی آشکار و نمایان) خلط میشود، اما در اصالت معنایی، این دو واژه کاملاً از یکدیگر مجزا هستند.
یعنی چه
این واژه اشاره به ابزار و یراق چارپایان، بهویژه شتر دارد. در واقع گلیم یا نمدی است که برای محافظت از پشت حیوان و تسهیل قرارگیری بار یا سوار، دور کوهان تعبیه میشود.
مترادف
در متون کهن و اشعار کلاسیک، واژههایی مانند جهاز و پالان به عنوان برابرهای مستقیم این کلمه به کار رفتهاند.
ریشه
این واژه دارای ریشه فارسی باستان و ادبی است که در اشعار شاعران سبک خراسانی و واژهنامههای قدیمی ثبت شده و اصالت کاملاً ایرانی دارد.
تلفظ
این کلمه با فتح حرف اول (هـ) و سکون واو و یاء به صورت هَوید تلفظ میشود.
در جدول
در جداول کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «پالان شتر» یا «جهاز شتر»، واژه چهار حرفی «هوید» مد نظر طراحان است.
به انگلیسی
اصطلاحات تخصصی مربوط به زین و پالان چارپایان باربر در زبان انگلیسی به کار میرود.
به عربی
در زبان عربی که واژگان بسیار دقیقی برای اجزای مربوط به شتر دارد، این اصطلاحات معادل دقیق هوید هستند.
به فارسی
برگردان ساده و معاصر این واژه در فارسی امروز، همان پالان یا تکه نمد مخصوص شتر است.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و کلاسیک (بهویژه در اشعار حکیم سنایی)، واژه «هوید» در کنار «مهار» به عنوان نمادی از اسارت در بند مادیات، جاهطلبیهای دنیوی و بندگی اسباب ظاهری دنیا به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل هوید
واژه «هوید» (با تلفظ هَوید) یک واژه اصیل، کهن و فصیح در زبان فارسی است که برخلاف شباهت ظاهریاش با کلمه «هویدا»، هیچ ارتباط معنایی با آشکار بودن و ظهور ندارد. این کلمه در حقیقت به معنای پالان، جهاز یا پوشش نمدی گرداگرد کوهان شتر است که بار یا راکب روی آن قرار میگیرد.
این واژه در اشعار شاعران بزرگی چون رودکی، فرخی سیستانی و به ویژه سنایی غزنوی به کار رفته است. سنایی در اشعار خود از هوید و مهار به عنوان استعارهای برای وابستگیهای مادی و گرفتاریهای دنیوی انسان یاد میکند که مانع رشد معنوی او میشوند.
در کاربردهای معاصر، این کلمه بیشتر در متون ادبی قدیمی دیده میشود و یکی از پاسخهای محبوب و به اصطلاح لغتی در طراحهای جدول کلمات متقاطع برای راهنمای «پالان شتر» به شمار میرود.