یعنی چه
این عبارت در علم دیرینهشناسی اشاره به تیره «افتالموسوریده» (Ophthalmosauridae) دارد که دایناسورهایی دریایی با چشمان فوقالعاده بزرگ بودند. در جانورشناسی نیز به ویژگیهای ساختاری چشم خزندگان امروزی مانند مردمک عمودی و پلک سوم اشاره میکند.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه فارسی «چَشم» (عضو بینایی) و «خَزَندِگان» (جمع خزنده، از ریشه خزیدن) تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً خود واژه «چشم خزندگان» با ۱۰ حرف است یا به نام علمی آن یعنی افتالموسوریده اشاره دارد.
به انگلیسی
در متون تخصصی دیرینهشناسی از اصطلاح لاتین Ophthalmosauridae استفاده میشود که ریشه یونانی دارد.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به تیره علمی از اصطلاحات توصیفی یا خود نام علمی استفاده میکنند.
در قرآن
ترکیب «چشم خزندگان» در قرآن نیامده است؛ اگرچه واژههای عمومی مانند «دابّه» برای جنبندگان و جانوران به کار رفته است، اما اشاره خاصی به این اصطلاح زیستشناختی یا دیرینهشناسی وجود ندارد.
نماد چیست
در علم دیرینهشناسی، این نام نماد انطباق بینظیر موجودات با تاریکی اعماق دریا و تکامل بینایی است. در فرهنگ عامه و ادبیات نیز چشم خزندگان تداعیکننده سردی، دقت بالا در شکارگری و هوشیاری پنهان است.
جمعبندی و توضیح کامل چشم خزندگان
عبارت «چشم خزندگان» در زبان فارسی دو کاربرد و مفهوم کاملاً متمایز دارد. در نگاه اول و عامیانه، این ترکیب به صورت توصیفی به ساختار و ویژگیهای بینایی جانوران خزنده امروزی (مانند مار و سوسمار) اشاره میکند که ویژگیهایی چون مردمکهای عمودی، دید شبانه قوی و پلک سوم محافظ دارند.
در نگاه تخصصی و علمی، این عبارت برگردان فارسی نام یک تیره از دایناسورهای دریایی منقرضشده به نام «افتالموسوریده» (Ophthalmosauridae) از راسته ماهیخزندهسانان است. علت این نامگذاری، جثه خاص این جانوران در دوران مزوزوئیک بوده که چشمانی بسیار بزرگ و تکاملیافته برای شکار در اعماق تاریک اقیانوسها داشتهاند.
این واژه کاربرد مذهبی یا سنتی خاصی در ادبیات کلاسیک ندارد و یک اصطلاح علمی و دانشنامهای محسوب میشود که در بازیهای فکری و جدول کلمات متقاطع نیز به عنوان یک عبارت ۱۰ حرفی کاربرد دارد.