یعنی چه
ترکیب «انبیاء و اولیا» از دو واژه ساخته شده است: «انبیاء» جمع نبی به معنای پیامبران و فرستادگان الهی است که از سوی خدا وحی دریافت میکنند. «اولیا» جمع ولی به معنای دوستان خدا، نزدیکان الهی و بندگان صالحی است که به مقام قرب الهی رسیدهاند.
تلفظ
تلفظ واژه به صورت «اَنبیاء وَ اولیاء» (anbiyā va avliyā) است که در زبان فارسی معمولاً همزههای پایانی در گفتار تلفظ نمیشوند.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان فرستادگان و دوستان خدا، «انبیاء و اولیا» است که دقیقاً ۱۲ حرف دارد.
به انگلیسی
برای بخش اول (انبیاء) واژه Prophets و برای بخش دوم (اولیا) واژههای Saints یا Holy men استفاده میشود.
به عربی
این ترکیب ریشه کاملاً عربی دارد و در زبان مبدأ نیز به همین صورت با ساختار جمع مکسر به کار میرود.
به فارسی
معادل سره و روان فارسی این ترکیب، «پیامآوران و نزدیکانِ خدا» یا «فرستادگان و پاکان» است.
در قرآن
ترکیب این دو واژه به صورت یکجا اصطلاح قرآنی واحدی نیست، اما هر دو مفهوم بارها جداگانه تکرار شدهاند؛ مانند آیه ۶۲ سوره یونس برای اولیاء الله (أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ) و سورهای به نام «الانبیاء».
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و نگارگریهای اصیل ایرانی، انبیاء و اولیا نماد واسطه فیض الهی میان زمین و آسمان، هاله نور، پاکی باطن و مظهر انسان کامل هستند.
جمعبندی و توضیح کامل انبیاء و اولیا
عبارت ترکیبی «انبیاء و اولیا» اصطلاحی ریشهدار در فرهنگ، دین و ادبیات عرفانی فارسی است که به برترین طبقات انسانها از نظر معنویت اشاره دارد. انبیاء همان پیامآوران و فرستادگان الهی هستند که با دریافت وحی، شریعت و قوانین الهی را برای هدایت جامعه تبیین میکنند. در کنار آنها، اولیا یا همان دوستان و نزدیکان حق قرار دارند که با تقوا، پاکی قلب و سلوک معنوی به مقام قرب رسیدهاند.
در متون کهن و اشعار عرفانی، این دو گروه همواره به عنوان ریسمانهای محکم هدایت، کشتی نجات بشر از تاریکی جاهلیت و چشمههای زلال حکمت معرفی میشوند. بازنمایی آنها در هنر مینیاتور و نگارگری اسلامی معمولاً به صورت چهرههایی پوشیده در هالهای از آتش مقدس یا نور فروزان است که نشاندهنده مقام عصمت، طهارت باطنی و دوری آنها از مادیات دنیوی است.
از نظر زبانشناختی، هر دو کلمه ساختار جمع مکسر عربی دارند که از ریشههای «نبأ» (خبر مهم) و «ولی» (قرب و سرپرستی) مشتق شده و وارد زبان فارسی شدهاند. شناخت این مفاهیم کلید درک بسیاری از استعارات و اشارات در دیوانهای شعرای بزرگی چون مولانا، حافظ و عطار است.