یعنی چه
واژه «بر الیزیدن» یا «بر آلیزیدن» یک مصدر مرکب و کهن فارسی است که به معنای جفته زدن، لگد پراندن و جستوخیز همراه با سرکشی حیوانات به ویژه اسب و استر به کار میرود.
تلفظ
این واژه در متون کهن به صورت بَر آلیزیدن یا بَر اَلیزیدن با تلفظ دقیق مصوتها قرائت میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این مدخل به عنوان نشانه سرکشی اسب، «بر الیزیدن» با ۹ حرف یا «آلیزیدن» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بیان این رفتار حیوانات از افعالی مانند kick یا به طور مشخصتر lash out استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی اصطلاح چیمه یا چیفته اتمک به معنای جفتک زدن چهارپایان دقیقا معادل این واژه است.
به فارسی
معادلهای روان و امروزی این واژه در زبان فارسی شامل جفتک زدن، جفته انداختن، لگد زدن و جستوخیز کردن از روی نافرمانی است.
نماد چیست
این عبارت نماد اسطورهای خاصی ندارد اما در ادبیات و فرهنگ عامه مظهر و نشانه چموشی، تندی و رفتار رامنشدنی اسبهای سرکش است.
جمعبندی و توضیح کامل بر الیزیدن
واژه کهن و اصیل فارسی «بر الیزیدن» یا «بر آلیزیدن» یک فعل مرکب با ریشه پهلوی و ایرانی است. این کلمه به طور اختصاصی برای توصیف رفتار اسب، استر یا دیگر چهارپایانی به کار میرود که به دلیل چموشی، بازیگوشی یا رم کردن، جفتک میاندازند و لگد میپرانند.
اگرچه این واژه در زبان محاورهای امروز کاربرد کمتری دارد، اما در متون کهن فارسی و گویشهای اصیلی مانند خراسانی (به صورت الیج به معنی لگد) ریشه دارد. این مصدر ساختار ۹ حرفی کاملی دارد و در طراحهای جدول کلمات متقاطع به عنوان یک لغت اصیل و چالشبرانگیز مورد استفاده قرار میگیرد.