یعنی چه
شعلهور کردن در معنای حقیقی به معنی روشن کردن آتش، شدت دادن به آن و زبانهدار کردن یک شیء سوختنی است. در معنای مجازی و استعاری، این عبارت به برافروختن یا دامن زدن به احساسات تند و تیز (مانند عشق، خشم و هیجان) یا آغاز و شدت بخشیدن به جریانات بزرگی چون جنگ، انقلاب و اختلافات اشاره دارد.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، برای راهنمای «شعلهور کردن» بسته به تعداد حروف خواسته شده، میتوان از واژههایی نظیر افروختن، سوزاندن، دامن زدن یا مشتعل کردن استفاده کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به بافت متن، برای معنای حقیقی (آتش) از واژه ignite یا set on fire و برای معانی مجازی (احساسات و فتنه) از inflame یا kindle استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، واژه «إشعال» مصدر این مفهوم است و فعل «أضرم» معمولاً برای دامن زدن به آتش یا جنگ به کار میرود.
به ترکی
در ترکی استانبولی دقیقترین معادل برای حالت زبانه کشیدن آتش، واژه Alevlendirmek است.
به فارسی
مترادفهای اصیل و رایج این عبارت در زبان فارسی شامل افروختن، برافروختن، سوزاندن، ملتهب ساختن و در حالت مجازی «دامن زدن» (مثل دامن زدن به اختلافات) است. واژههای متضاد آن نیز خاموش کردن، فرونشاندن، افسردن و اطفاء کردن هستند.
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ، شعلهور کردن نماد بیرونیِ غلیان و اوجگیری ناگهانی است؛ چه در جهت مثبت مانند گرما و شور انقلابی یا عشق پرحرارت، و چه در جهت منفی مانند خشم مهارناپذیر، جنگ ویرانگر و نابودی سریع و غافلگیرکننده.
جمعبندی و توضیح کامل شعله ورکردن
عبارت «شعلهور کردن» یک فعل مرکب فارسی است که بخش اسمی آن یعنی «شعله» ریشه عربی دارد و با پسوند صفتساز فارسی «ـور» و فعل معین «کردن» ترکیب شده است. این واژه در لغتنامههای معتبری چون دهخدا و معین به معنای افروختن، سوزاندن و به زبانه درآوردن آتش آمده است و متضاد مستقیم آن واژههایی چون خاموش کردن و فرونشاندن هستند.
علاوه بر کاربرد مادی و حقیقی در روشن کردن آتش، این عبارت در ادبیات فارسی کاربرد استعاری بسیار گستردهای دارد. مفاهیمی چون «خشم شعلهور»، «عشق شعلهور» یا «شروع جنگهای شعلهور» همگی نشاندهنده جریانهای تند، سریع و مهارناپذیر در بافتار جامعه و روان انسان هستند. جالب اینجاست که در قرآن کریم نیز ریشه فعلی این کلمه در آیه ۴ سوره مریم («واشتعل الرأس شیبا») به زیبایی به عنوان استعارهای برای سپید شدن یکدست موی سر در دوران پیری به کار رفته است.