یعنی چه
در متون کهن طب سنتی و لغتنامههای عربی، بصل الخنزیر (به معنای لغوی پیازِ خوک) به گیاهی پیازی، خودرو و چندساله از تیره مارچوبگان اشاره دارد. این گیاه دارای خواص دارویی فراوان است اما به دلیل ترکیبات خاص، دوز بالای آن بسیار سمی و محرک پوست است.
تلفظ
این عبارت ترکیبی در زبان عربی به صورت بَصَل (پیاز) و الخِنْزِير (خوک) تلفظ میشود که در اصطلاح طب سنتی به صورت سرهم خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، عبارت «بصل الخنزیر» به عنوان نام قدیمی پیاز دشتی یا عنصل شناخته میشود که دقیقاً ۱۰ حرف دارد.
به عربی
در زبان عربی معیار و متون پزشکی قدیم، علاوه بر بصل الخنزیر از واژههای عُنصُل و بصل الفأر (پیاز موش) برای نامگذاری این گیاه استفاده میشده است.
به فارسی
معادلهای رایج این واژه در زبان فارسی و کتب طب سنتی ایرانی، «پیاز دشتی»، «پیاز عنصل» و «اسقیل» هستند.
در قرآن
واژه بصل الخنزیر یک اصطلاح کاملاً گیاهشناسی و طبی است و هیچگونه کاربرد یا اشارهای در متن قرآن مجید ندارد.
نماد چیست
در فرهنگ عامه یا اسطورهها نماد مذهبی یا ادبی خاصی برای این واژه ثبت نشده است؛ اما در طب سنتی نمادی از پیازهای سمی، گس و تاولزا است که برای دفع حیوانات کوچک نظیر موش کاربرد داشته است.
جمعبندی و توضیح کامل بصل الخنزیر
عبارت «بصل الخنزیر» که در لغت به معنای «پیاز خوک» است، یک اصطلاح کهن در واژهگزینی گیاهشناسی متون اندلس و مغرب اسلامی است. این اصطلاح برای اشاره به گیاه دارویی و خودرویی به نام «پیاز عنصل» یا «پیاز دشتی» (با نام علمی Drimia maritima) به کار میرفته است که در زبان انگلیسی به آن Sea onion یا Squill میگویند.
این گیاه پیازی بزرگ دارد که در حالت طبیعی بسیار سمی و محرک شدید پوست است، اما پزشکان قدیم پس از فرآوریهای خاص (مانند بریان کردن) از آن در درمان بیماریهای ریوی نظیر تنگینفس و دفع بلغم استفاده میکردند. در لغتنامهها و طراحان جدول، این کلمه ۱۰ حرفی به عنوان مترادف پیاز موش و اسقیل شناخته میشود.