یعنی چه
ترکیب «بخشایش قلب» در واقع به معنای درگذشتن از جرم و گناه کسی، ترحم، آمرزش و شفقتِ قلبی است. این واژه عفوِ برخاسته از عمق جان را توصیف میکند که با عفو قانونی یا ظاهری تفاوت دارد و مستلزم تغییر احساس درونی نسبت به فرد خطاکار است.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ «بخشایش» (baxšāyeš) به معنای عفو و «قلب» (qalb) به معنای دل تشکیل شده است.
در جدول
پاسخ مد نظر در جدول برای این مفهوم «بخشایش قلب» با ۹ حرف است. از دیگر پاسخهای مرتبط میتوان به عفو، گذشت و رأفت اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم بخشش خالصانه و درونی از اصطلاحات فوق استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی این مفهوم با واژههایی چون عفو، رأفت و لینت قلب تقریب مییابد.
در قرآن
خود ترکیب «بخشایش قلب» به صورت یک اصطلاح واحد در قرآن نیامده است، اما مفاهیم تفکیکشدهٔ آن بارها ذکر شده است؛ مانند توصیه به عفو و صفح (وَلْیَعْفُوا وَلْیَصْفَحُوا - نور، ۲۲) و همچنین قرار گرفتن رأفت و رحمت در دلهای مؤمنان (وَجَعَلْنَا فِي قُلُوبِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ رَأْفَةً وَرَحْمَةً - حدید، ۲۷).
جمعبندی و توضیح کامل بخشایش قلب
ترکیب «بخشایش قلب» اگرچه به عنوان یک واژهٔ مستقل یا اصطلاح ثبتشده در لغتنامههای مرجع فارسی وجود ندارد، اما ترکیبی کنایی و رسا از واژه اصیل فارسی «بخشایش» (برخاسته از ریشه پهلوی به معنی عفو و ترحم) و واژه «قلب» است. این عبارت فضیلتی اخلاقی را توصیف میکند که در آن شخص، کینه را کاملاً از عمق جان خود پاک کرده و به آرامش درونی میرسد.
این مفهوم در ادبیات اخلاقی و عرفانی اهمیت بالایی دارد و به عنوان نقطه مقابل قساوت قلب، سنگدلی و کینهتوزی شناخته میشود. در متون دینی نیز اگرچه عین این عبارت دیده نمیشود، اما حقیقت آن تحت عناوینی چون صفحِ جمیل، رأفت و لینتِ قلب ستوده شده است.