یعنی چه
این عبارت در لغت به معنای با سر به زمین آمدن، سرازیر شدن و از حالت استواری خارج شدن است. در مفهوم کنایی و ادبی، به معنای از پا درآمدن، شکست خوردن، تیره روزی و فروپاشی قدرت یا پادشاهی به کار میرود.
تلفظ
تلفظ این واژه متشکل از بخشهای نِگون (به معنی وارونه و رو به پایین) و سار (پسوند وضعیت) به همراه فعل کمکی شدن است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند سرنگون شدن یا واژگون شدن معادلهای رایج ده حرفی هستند.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، عبارات فوق برای انتقال مفهوم سرنگونی و سقوط به کار میروند.
به عربی
در ترجمههای قرآنی، تعابیری مانند «مُکِبًّا عَلَى وَجْهِهِ» (به رو افتاده و نگونسار) و «نُنَکِّسْهُ» (واژگونه کردن خلقت) با این مفهوم همخوانی دارند.
به فارسی
واژههای مترادف کاملاً پارسی شامل نگون شدن، واژگون شدن و فروافتادن هستند که همگی مفهوم حرکت رو به پایین از حالت تعادل را دارند.
نماد چیست
در متون حماسی مانند شاهنامه فردوسی، نگونسار شدن پرچم یا زین نماد شکست سپاه است. در مفاهیم عرفانی و قرآنی نیز نمادی از تیره بختی، سرگشتگی و محرومیت از هدایت راستین به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل نگون سار شدن
«نگونسار شدن» یک فعل مرکب اصیل و کهن در زبان فارسی است که از ترکیب «نگون» (به معنی وارونه یا رو به پایین) و پسوند حالتساز «سار» تشکیل شده است. این واژه در مرتبه نخست دلالت بر یک حرکت فیزیکی یعنی با سر به زمین خوردن، سقوط کردن و واژگونی کامل دارد.
در ادبیات فارسی و متون کهن، این اصطلاح فراتر از معنای مادی رفته و به عنوان استعارهای نیرومند برای توصیف فروپاشی قدرت، تیره روزی، زوال پادشاهیها و شکست حتمی به کار میرود. همچنین در برگردانهای شاخص قرآن کریم، مترجمان برای توصیف حال کسانی که گمراه گشته و به رو درافتادهاند (مانند تعبیر مکبا علی وجهه)، از واژه نگونسار استفاده کردهاند تا اوج ذلت و انحراف از مسیر راست را به تصویر بکشند.