یعنی چه
ابر بارانی به تودهای از ابرهای فشرده و تاریک در آسمان گفته میشود که رطوبت بالا و تراکم بخار آب در آنها منجر به ریزش باران، برف یا تگرگ میشود. در علم هواشناسی این پدیده بیشتر با نام ابرهای بارانزا شناخته میشود.
تنزّه/تلفظ
این ترکیب وصفی از دو واژهٔ «اَبْر» (با سکون با و را) و «بارانی» (با الف ممدوح و نون مکسور) تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت بر اساس تعداد حروف خواستهشده میتواند خودِ «ابر بارانی» (۹ حرف) یا مترادفهای آن مانند سحاب، میغ و غمام باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره عمومی به ابر بارانی از Rain cloud و در اصطلاحات تخصصی و علمی هواشناسی از واژه Nimbus استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی واژههای متعددی برای انواع ابر وجود دارد؛ سحاب ممطر به معنای ابر بارانزا است و مُزن دقیقاً به ابری اشاره دارد که حامل آب و باران فراوان است.
به فارسی
در زبان و ادبیات فارسی، به جای این ترکیب وصفی، از واژههای کهن و اصیلی چون «میغ» (ابر ستبر و بارانزا)، «ابر بارانزا» و همچنین کلمات وامگرفتهشدهای مانند «سحاب» و «غمام» استفاده میشود.
در قرآن
عین ترکیب فارسی «ابر بارانی» در قرآن وجود ندارد، اما مفهوم آن با واژههای دقیق آمده است؛ از جمله واژه «المُزْن» در آیه ۶۹ سوره واقعه که به ابر بارانزا اشاره دارد، و «سَحاباً رُکاما» در آیه ۴۳ سوره نور که فرآیند متراکم شدن ابرهای بارانی را توصیف میکند.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، ابر بارانی نماد سخاوت بیمنت، ایثار و رحمت الهی است که به زمین مرده حیات میبخشد. در رزمنامهها و اشعار غنایی نیز گاه به دلیل شباهت باران به اشک، نماد غم، دلتنگی و چشم گریان عاشق است.
جمعبندی و توضیح کامل ابر بارانی
عبارت «ابر بارانی» یک ترکیب وصفی روان در زبان فارسی است که به تودههای متراکم و تیره بخار آب در آسمان اشاره دارد. این ابرها در علم هواشناسی تحت عنوان «نیمبوس» شناخته میشوند و عامل اصلی بارشهای حیاتی در طبیعت هستند. ریشه واژه ابر به پارسی میانه (پهلوی) بازمیگردد و بارانی نیز صفتی نسبی حاصل از ریشه باریدن است.
در فرهنگ، ادبیات و متون مذهبی، این پدیده جایگاه ویژهای دارد. در قرآن کریم با تعابیری نظیر «مزن» و «سحاب» از آن یاد شده که پیامآور حیات مجدد زمین است. در شعر کلاسیک فارسی نیز، شاعران بزرگ بارها از ابر بارانی به عنوان مظهر بخشندگی بدون چشمداشت و نمادی برای چشمهای اشکبار و دلتنگ استفاده کردهاند.