یعنی چه
در لغت از ریشهٔ پوشاندن میآید و در اصطلاح عبادی، به معنای درخواست زبانی یا عملی از پروردگار برای پوشانده شدن خطایا و مصونیت از عذاب است.
هم خانواده
این واژهها همگی از ریشه عربی «غ ف ر» مشتق شدهاند که مفهوم پوشاندن و بخشیدن را در خود دارند.
تلفظ
این کلمه بر وزن استفعال است و با کسره روی الف، تاء و غین ساکن تلفظ میشود.
در جدول
کلمه استغفار دقیقاً دارای ۷ حرف است و به عنوان پاسخ برای طراحان جدول در معنای پوزشخواهی از خدا به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم عبادی از عباراتی که نشاندهنده طلب مغفرت و عفو هستند استفاده میشود.
به عربی
واژه استغفار خود ریشه عربی دارد و در متون دینی به معنای طلب غفران و روی آوردن به رحمت الهی است.
به فارسی
در زبان فارسی، معادلهای دقیقی چون آمرزشخواهی و پوزش جستن از پروردگار برای این واژه استفاده میشود.
در قرآن
این مفهوم بارها در قرآن مطرح شده است؛ از جمله در آیه ۳۳ سوره انفال که میفرماید تا زمانی که مردم استغفار میکنند، خدا آنها را عذاب نمیکند. همچنین در سوره نوح، استغفار عامل نزول برکات آسمانی و مادی معرفی شده است.
جمعبندی و توضیح کامل استغفار
استغفار در اصل از ریشه عربی «غ ف ر» به معنای پوشاندن و ستر کردن خطا گرفته شده است که با رفتن به باب استفعال، معنای طلب و درخواست به خود میگیرد. در فرهنگ اسلامی و اخلاقی، این واژه به معنای روی آوردن به پروردگار، پذیرش صمیمانه خطاها و درخواست قلبی و زبانی برای محو آثار گناهان است.
این مفهوم عبادی در قرآن کریم جایگاه بسیار ویژهای دارد و نه تنها ابزاری برای صیقل دادن روح و پاکی معنوی به شمار میرود، بلکه بر اساس آیات و روایات، به عنوان اماننامهای در برابر عذاب الهی و عاملی برای فزونی روزی، نزول باران و گشایشهای مادی و معنوی در زندگی انسان شناخته میشود.
در لغتنامههای بزرگی چون دهخدا و معین، مترادفهایی مانند آمرزشخواهی، پوزش و اعتذار برای آن ذکر شده و در فرهنگ عامه نیز با بیداری در سحرگاهان و پیوند میان بنده و خالق گره خورده است.