شاکر یعنی چه؟ هم خانواده آن

جمع‌بندی و توضیح کامل شاکر

واژه شاکر یک اسم فاعل از ریشه عربی «ش-ک-ر» است که ورود گسترده‌ای به زبان و ادبیات فارسی داشته است. این کلمه در معنای محوری خود به فردی اشاره دارد که نعمت‌ها و نیکی‌های دیگران را می‌بیند، آن‌ها را ارزشمند می‌شمارد و با زبان یا عمل خود به ابراز قدردانی می‌پردازد. در لغت‌نامه‌های معتبری چون دهخدا و معین، مترادف‌هایی مانند سپاس‌گزار، ثناگو و حق‌شناس برای آن ذکر شده و متضاد آن کلماتی چون ناسپاس و کافرِ نعمت است.

در فرهنگ اسلامی، عرفانی و ادبی، شاکر بودن نمادی از تسلیم، رضایت قلبی به قضا و قدر الهی، و تواضع در برابر ولی‌نعمت است. نکته جالب توجه در کاربرد قرآنی این واژه، اِطلاق آن بر خود خداوند است؛ به این معنا که خداوند شاکر است، یعنی اعمال نیکوی بندگان را ضایع نمی‌کند و به بهترین شکل به آن‌ها پاداش و قدردانی می‌دهد.