یعنی چه
طمعان بر وزن فَعْلان در زبان عربی، یک صفت مبالغه است که به فردی اشاره دارد که شدّت حرص و چشمداشت در او بسیار بالا است؛ مانند عطشان که به معنای بسیار تشنه است. همچنین در منابع تاریخی مانند نزهةالقلوب، این واژه به عنوان نام یک مکان (بنیطمعان) در نزدیکی موصل نیز ثبت شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت طَمَعان (با فتح حرف طاء و فتح حرف میم) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی، این واژه به عنوان پاسخ ۵ حرفی برای راهنمای «بسیار حریص» یا «آزمند» کاربرد دارد.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی این واژه نشاندهنده صفت آزمندی و زیادهخواهی مفرط هستند.
به فارسی
در زبان فارسی، نزدیکترین معادلهای معنایی برای طمعان، واژگانی چون آزمند، بسیار حریص، چشمداشتدار و فزونخواه هستند.
در قرآن
عین واژهٔ «طمعان» در متن قرآن کریم وجود ندارد، اما ریشهٔ ثلاثی آن (ط م ع) در قالب افعال و اسمها ۱۲ مرتبه به کار رفته است که شامل طمع مثبت (امید به مغفرت و رحمت الهی) و طمع منفی (چشمداشت نامشروع) میشود.
نماد چیست
از آنجا که طمعان به معنای شدت حرص است، در ادبیات سنتی و نمادشناسی فرهنگی، حیواناتی مانند خوک (خنزیر)، مورچه (به دلیل جمعآوری بیش از حد نیاز) و مگس به عنوان نمادهای این صفت شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل طمعان
واژه طمعان یک صفت مشتق از ریشه عربی (ط م ع) است که بر وزن فَعْلان ساخته شده و معنای مبالغه و شدت را میرساند. این کلمه به معنای فردی است که بسیار حریص، آزمند و فزونخواه است و چشمداشت زیادی به مال یا موقعیت دیگران دارد. از نظر تاریخی و جغرافیایی نیز کلمه بنیطمعان به عنوان نام یک منطقه در نزدیکی موصل و حدیثه به کار رفته است.
اگرچه خود این واژه به طور مستقیم در قرآن کریم نیامده، اما ریشه اصلی آن بارها در آیات قرآنی با کاربردهای مثبت و منفی (مانند امید به رحمت خدا یا چشمداشتهای نفسانی نامشروع) مطرح شده است. در فرهنگ و ادبیات فارسی، کلماتی مانند طماع و آزمند معادل آن هستند و رفتارهایی مانند زیادهخواهی مورچه یا مگس نمادی از این مفهوم قلمداد میشوند.