یعنی چه
این واژه در متون ادبی و کهن به معنای شخص ظالم، جفاپیشه و کسی است که داد و عدالت را زیر پا گذاشته است. همچنین در تداول عامه، فعل «بیداد کردن» گاه به مجاز برای انجام کاری در حد اعلا و فوقالعاده کاربرد دارد، اما صفت «بیدادکرده» ریشه در مفاهیم ستمگری دارد.
تلفظ
تلفظ این واژه بر اساس مصوتهای زبان فارسی به صورت [بِیدادْکَرْدِه] است که از ترکیب دو بخش «بیداد» و «کرده» ساخته شده است.
در جدول
در مسابقات حل جدول، این واژه معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنمای «ستمکرده یا ظالم ۹ حرفی» کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای انتقال دقیق مفهوم این صفت مرکب در زبان انگلیسی از واژگانی که به ستمگری، استبداد و ارتکاب بیعدالتی اشاره دارند، استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی واژههایی که از ریشههای ظلم، جور و عدوان مشتق شدهاند، دقیقترین همپوشانی معنایی را با این واژه دارند.
به فارسی
واژه بیدادکرده یک صفت مرکب خالص پارسی است. این کلمه از پیشوند نفی «بی» به همراه اسم «داد» (به معنی عدل و قانون از ریشه اوستایی dāta) و بن ماضی «کرد» به همراه پسوند صفتساز «ه» ترکیب شده است. واژگان همخانواده آن شامل بیداد، داد، دادگری و بیدادگری است.
در قرآن
خود واژه «بیدادکرده» به دلیل اصالت کاملاً فارسی در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ با این حال، مفاهیم همارز و متناظر آن در آیات الهی در قالب عباراتی چون «ظالمین» یا «عُتاة» (سرکشان و متجاوزان از حد) به کرات مورد بحث و نکوهش قرار گرفتهاند.
جمعبندی و توضیح کامل بیدادکرده
واژه «بیدادکرده» یک صفت مرکب (نعت مفعولی یا فاعلی مرکب) و اصیل در زبان فارسی است که از ترکیب پیشوند نفی «بی»، واژه «داد» (به معنای عدل و قانون) و فعل «کردن» حاصل شده است. این واژه به طور مستقیم به فرد یا عاملی اشاره دارد که عدالت را زیر پا گذاشته و مرتکب ظلم، جفا و بیعدالتی در حق دیگران شده است. در ادبیات کهن فارسی از جمله اشعار ابوشکور بلخی، این کلمه به عنوان نمادی از ستمگری و دوری از انصاف به کار رفته است.
اگرچه این عبارت امروز به عنوان یک مدخل مستقل و رایج در گفتگوهای روزمره کمتر دیده میشود، اما ساختار دستوری و معنایی آن کاملاً شفاف است. در فرهنگ نمادها، تصویر مستقیم و اختصاصی برای بیدادکرده وجود ندارد، ولی در ادبیات کلاسیک معمولاً با مفاهیمی چون تاریکی، زمستان یا جغد که ملازم با فضای بیداد و ستم هستند، پیوند میخورد.
در حوزه ترجمه و معادلسازی، این واژه در زبان انگلیسی با کلماتی نظیر Oppressive و Tyrannical و در زبان عربی با واژگان ظالم و جائر همپوشانی کامل دارد. همچنین در طراحی جدولهای کلمات متقاطع، به عنوان یک پاسخ ۹ حرفی دقیق برای مفاهیمی چون ستمکرده یا بیعدالتینموده شناخته میشود.