یعنی چه
بطنپرستی کنایه از شهوتِ خوردن، لذتپرستی مادی، یا زیست کاممحور و تنپروری است. این اصطلاح اشاره به فردی دارد که تمام دغدغه و توجه خود را معطوف به خوراک و ارضای خواهشهای جسمانی کرده است.
تلفظ
این واژه از ترکیب واژه عربی «بَطْن» (به سکون طاء) و واژه فارسی «پرستی» (با فتح پ و ر) ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این مدخل به عنوان معادل شکمبارگی یا پرخوری افراطی، با ۸ حرف «بطن پرستی» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Gluttony نزدیکترین مفهوم اخلاقی و مذهبی را به این اصطلاح دارد.
به عربی
در متون عربی عبارات عِبادَةُ البَطْن یا الشره برای رساندن مفهوم بندگی شکم و افراط در اکل و شرب به کار میروند.
به فارسی
معادلهای اصیل و رایج این واژه در زبان فارسی شکمپرستی و شکمبارگی هستند که به خوبی معنای افراط در خوردن را منتقل میکنند.
در قرآن
ترکیب فارسی-عربی «بطنپرستی» در متن قرآن وجود ندارد؛ اما ریشه عربی آن یعنی «بَطْن» و جمع آن «بُطُون» بارها به معنی شکم و درون استفاده شده است. همچنین مفهومِ شکمپرستی و خوردنِ بدون مهار، در آیه ۱۲ سوره محمد به رفتار چهارپایان تشبیه و نکوهش شده است.
نماد چیست
در سنتهای اخلاقی و دینی، شکمبارگی و بطنپرستی معمولاً با حیواناتی نظیر خوک یا خرس نمادگذاری میشود. در ادبیات فارسی نیز شاعرانی چون سعدی، انسانهای اسیر شکم را در فضیلت فروتر از گاو و خر دانستهاند.
جمعبندی و توضیح کامل بطن پرستی
واژهٔ «بطنپرستی» یک ترکیب فصیح و کتابی در زبان فارسی است که از واژهٔ عربی «بَطن» (به معنی شکم و درون) و پسوند فارسی «پرستی» (مأخوذ از مصدر پرستیدن) ساخته شده است. این اصطلاح اگرچه به عنوان یک مدخل رسمی و پرکاربرد در لغتنامههای کلاسیک ثبت نشده، اما از نظر ساختاری کاملاً دقیق بوده و اصطلاحی تحلیلی برای توصیف سبک زندگی شکممحور و مادیگرایانه است.
این واژه دقیقاً مترادف با «شکمپرستی» و «شکمبارگی» است و در ادبیات اخلاقی و عرفانی در کنار واژههایی چون نفسپرستی و دنیاپرستی قرار میگیرد. بطنپرستی کنایه از غلبه یافتن شهوتِ خوردن و آشامیدن بر عقلانیت و معنویت انسان است، به طوری که تمام هموغم فرد به تامین لذتهای جسمانی محدود میشود.
در دیدگاههای مذهبی و اخلاقی، این پدیده به شدت نکوهش شده و نقطه مقابل مفاهیمی پسندیده مانند زهد، تقوا، قناعت و خودمهاری است. در فرهنگهای مختلف نیز برای نشان دادن زشتی این رذیله اخلاقی، فرد شکمپرست را به حیواناتی تشبیه میکنند که تمام زیست خود را وقف چریدن و انباشتن شکم کردهاند.