یعنی چه
واژه جزیل در لغت به معنای فراوان، انبوه، بزرگ، باارزش و استوار است. این کلمه معمولاً برای توصیف بخششهای بزرگ، ثواب فراوان و یا سخن فصیح و محکم به کار میرود.
مترادف
کلمات فوق به عنوان هممعنی و مترادف واژه جزیل در زبان فارسی و عربی شناخته میشوند.
ریشه
ریشه این واژه عربی (ج-ز-ل) است. در اصلِ لغت به معنای هیزم ضخیم و محکم بوده و سپس مجازاً به معنای بخشش بزرگ، ثواب کثیر و کلام فصیح و استوار تغییر یافته است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، در پاسخ به راهنمای «بزرگ و فراوان» یا «ثواب و پاداش کثیر»، واژه ۴ حرفی «جزیل» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
بر اساس بافت متن، میتوان از معادلهای فوق در زبان انگلیسی استفاده کرد.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در خود زبان مبدأ نیز به همین صورت با معانی کثیر و عظیم به کار میرود.
به فارسی
معادلهای اصیل و روان فارسی این واژه کلماتی چون «فراوان»، «بسیار»، «بزرگ» و «سترگ» هستند که میتوانند در جملات جایگزین آن شوند.
در قرآن
واژه «جزیل» به صورت مستقیم و واژهبهواژه در متن قرآن مجید به کار نرفته است؛ اما همخانوادههای معنایی آن نظیر «أجراً عظیماً» مشهود است. با این حال، این کلمه در ادعیه و روایات اسلامی (مانند زیارت عاشورا و دعای ابوحمزه ثمالی) در ترکیبهایی مثل «أجر جزیل» و «ثواب جزیل» بسیار رایج است.
نماد چیست
این واژه صفت است و نماد مادی خاصی ندارد، اما در مفهوم فرهنگی و نامگذاریها نمادی از شخصیت باوقار، بخشندگی فراوان، عظمت رفتار و شکوه به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل جزیل
واژه «جزیل» یک صفت وامگرفته از زبان عربی است که وارد ادبیات مکتوب و رسمی فارسی شده است. محور اصلی معنایی این کلمه بر سه اصل «بزرگی، فراوانی و استواری» استوار است. در لغتشناسی عربی ریشه آن به استحکام و ضخامت اشاره دارد، اما در کاربرد رایج به مفاهیمی چون بخشش بیدریغ و کلام استوار پیوند خورده است.
امروز بیشترین کاربرد این کلمه در زبان فارسی در تعارفات رسمی، نامهنگاریهای اداری و متون مذهبی دیده میشود. به ویژه ترکیبهایی نظیر «اجر جزیل و ثواب جمیل» که برای تشکر، دعا یا تسلیت به کار میروند، تداومبخش حضور این کلمه در زبان معاصر هستند.