یعنی چه
شجار در اصل یک واژهٔ عربی است که به متون کهن فارسی راه یافته و به معنای کشمکش، اختلاف و جدال است. این کلمه از ریشهٔ «شجر» میآید که در اصل به معنای درهمتنیدگی (مانند شاخههای درخت) بوده و مجازاً به درهمپیچیدن سخنان و بروز اختلافات اطلاق شده است. در معانی قدیمیتر و فرعی نیز به چوبِ کجاوه یا تیرک پشت در اشاره دارد.
تلفظ
این واژه در متون لغوی غالباً به صورت «شِجار» (با کسر حرف اول) به عنوان مصدر باب مفاعله تلفظ میشود، اگرچه تلفظ آن به صورت «شَجار» (با فتح اول) نیز در برخی فرهنگها ضبط شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، واژهٔ «شجار» به عنوان پاسخ چهارحرفی برای راهنماهایی چون «نزاع و دعوا» یا «مرافعه» کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم شجار در زبان انگلیسی میتوان بسته به میزان شدت و نوع درگیری از واژههای فوق استفاده کرد.
به عربی
خود واژهٔ شجار در عربی معیار کاربرد دارد و کلماتی چون مشاجره و نزاع از همخانوادههای نزدیک آن هستند.
به ترکی
در ترکی استانبولی برای بیان مفهوم دعوا و مرافعه عمدتاً از واژه Kavga استفاده میشود.
به فارسی
برابرهای اصیل و رایج فارسی برای این واژه شامل کلماتی چون دعوا، مرافعه، پیکار لفظی، و در زبان عامیانه کلکل یا گلاویزی است.
نماد چیست
این واژه بار نمادین مستقل و مثبتی در فرهنگ ندارد؛ اما از نظر ریشهشناسی، به دلیل پیوند با واژه شجر (درخت)، نمادی از درهمپیچیدگی شاخههاست که در لایه معنایی دوم به گره خوردن روابط و آشفتگی در سخن میان انسانها (نزاع) تعبیر میشود.
جمعبندی و توضیح کامل شجار
واژهٔ «شجار» یک مصدر عربی از ریشهٔ (شجر) است که به معنای نزاع، دعوا، مرافعه و کشمکش به کار میرود. این کلمه از نظر ریشهشناسی با واژهٔ «شجر» (درخت) ارتباط دارد؛ چرا که تصویر شاخههای درهمتنیدهٔ درختان، استعارهای برای گره خوردن سخنان و بروز اختلافات میان انسانها شده است. در متون کهن فارسی و لغتنامههای معتبر مانند دهخدا، معانی فرعی دیگری نظیر چوب کجاوه یا چوب پشت در نیز برای آن ذکر شده است.
هرچند واژهٔ دقیق «شجار» به این صورت مصدری در قرآن نیامده، اما فعل همخانوادهٔ آن در آیه ۶۵ سوره نساء («فِیمَا شَجَرَ بَیْنَهُمْ») به معنی آنچه میانشان مورد نزاع است، دیده میشود. امروزه همخانوادههای این واژه مانند «مشاجره» کاربرد بسیار بیشتری در زبان فارسی روزمره دارند، اما خود کلمهٔ شجار همچنان به عنوان یک پاسخ محبوب و چهارحرفی در جدولهای کلمات متقاطع مورد استفاده قرار میگیرد.