یعنی چه
صریحالملک در اصطلاح تاریخی و دیوانی به مجموعهها، کتابها یا طومارهایی گفته میشد که اطلاعات دقیق، بیشبهه و رسمی داراییها، املاک وقفی، یا اراضی شاهی در دوران ایلخانی و صفوی در آنها ثبت و ضبط میشد؛ مانند کتاب صریحالملک بقعه شیخ صفیالدین اردبیلی.
تلفظ
این واژه ترکیبی از دو کلمه عربی «صَریح» به معنای آشکار و بیابهام و «مُلک» به معنای زمین و دارایی است که با ضمه حرف لام تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این واژه خود «صریح الملک» با ۹ حرف است و به عنوان راهنما معمولاً از عباراتی چون دفتر ثبت املاک کهن یا وقفنامه بقعه شیخ صفی استفاده میشود.
به انگلیسی
در معادلهای مدرن انگلیسی، این واژه به اسناد قانونی مالکیت زمین و دفاتر رسمی ثبت داراییهای غیرمنقول اشاره دارد.
به عربی
این ترکیب ساختار عربی دارد و در کاربرد معاصر عربی با مفاهیمی چون ثبت اسناد و املاک رسمی همپوشانی دارد.
به فارسی
واژگان جایگزین و ملموس فارسی آن شامل قباله، بنچاق، طومار املاک و وقفنامه رسمی است که وضعیت حقوقی زمین را شفاف میکند.
در قرآن
عبارت صریحالملک در متن قرآن وجود ندارد؛ هرچند ریشههای سازنده آن یعنی «صرح» و «ملک» (مانند الملک یومئذ لله) به صورت جداگانه در آیات متعدد به کار رفتهاند.
نماد چیست
این واژه اصطلاحی کاملاً اداری، حقوقی و مالی است؛ بنابراین بار نمادین یا اسطورهای خاصی ندارد و تنها نمایانگر ثبت دقیق دیوانی است.
جمعبندی و توضیح کامل صریح الملک
واژه صریحالملک یک اصطلاح تاریخی، دیوانی و حقوقی کهن است که در دورانهای ایلخانی و صفوی کاربرد گستردهای داشت. این واژه در واقع به مجموعهها، دفاتر یا طومارهای رسمی اطلاق میشد که رونوشت کامل، سواد اسناد مالکیت و وقفنامههای اراضی شاهی و موقوفات بزرگ در آنها با جزئیات کامل و بدون ابهام ثبت میشد تا از هرگونه سوءاستفاده یا شبهه جلوگیری شود.
معروفترین نمونهٔ تاریخی این دفاتر، کتاب صریحالملک متعلق به بقعه شیخ صفیالدین اردبیلی است که اطلاعات املاک و موقوفات آن دوران را بازگو میکند. از نظر ریشهشناسی، این واژه از ترکیب دو بخش عربی «صریح» (روشن و واضح) و «مُلک» (زمین و دارایی) ساخته شده و در ساختار اداری ایران به معنای دفتر حدنگاری یا ثبت املاک امروزی به کار میرفته است.