یعنی چه
این اصطلاح کنایه از اعتماد نابجا و پناه دادن به دشمن پنهان است؛ زمانی استفاده میشود که فردی با دلسوزی و محبت به کسی کمک میکند، اما آن شخص پس از قدرت گرفتن، پاسخ این نیکی را با بدی و آسیب رساندن به ولینعمت خود میدهد.
تلفظ
تلفظ این عبارت کنایی به صورت تفکیکشده «مٰار دَر آسْتینْ پَرْوَرْدَنْ یا پَرْوَراندَنْ» است.
در جدول
در کنایات و اصطلاحات جدولی، این عبارت دقیقاً معادل دشمنپروری نادانسته، گرگزاده بزرگ کردن یا نیکی به اشرار آوردن است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی از تصویرسازی «سینه/گریبان» (bosom) به جای آستین برای رساندن همین مفهوم استعاری استفاده میشود.
به عربی
در فرهنگ عربی نیز عباراتی نظیر «جزاء سنمار» (پاسخ نیکی با بدی) به عنوان معادل مفهومی این ضربالمثل به کار میرود.
به فارسی
از معادلها و مترادفهای دقیق این کنایه در زبان فارسی میتوان به «دشمن در لباس دوست داشتن»، «نیکی به اشرار کردن» و «بزرگ کردن ماری که در نهایت گزنده میشود» اشاره کرد.
نماد چیست
در این اصطلاح، «مار» به عنوان نماد خطر پنهان، ذات اصلاحناپذیر و نمکنشناسی شناخته میشود. «آستین» نیز نماد صمیمیت، نهایت پناه دادن و ایجاد حریم امن برای فرد است که ترکیب آنها هشدار درباره اعتماد بیحساب را نشان میدهد.
جمعبندی و توضیح کامل مار در استین پروردن یا پروراندن
ضربالمثل و کنایهٔ «مار در آستین پروردن یا پروراندن» یکی از تمثیلهای عمیق اخلاقی در فرهنگ و ادبیات فارسی است که به پیامدهای ناگوار اعتماد بیجا و حمایت از افراد نالایق و بدذات اشاره دارد. ریشهٔ این مفهوم به افسانههای کهن و حکایتهای اخلاقی جهان (مانند داستان دهقان و افعی) بازمیگردد که در آن، فردی از روی دلسوزی به موجودی آسیبرسان پناه میدهد، اما در نهایت قربانی ذات گزنده و خیانتکار او میشود.
در این عبارت، تقابل زیبایی میان «آستین» به عنوان نماد نزدیکی، صمیمیت و پناه دادن، و «مار» به عنوان نماد دشمنی پنهان و خیانت وجود دارد. این اصطلاح به جامعه و افراد هشدار میدهد که در گزینش همراهان، دوستان و کسانی که مورد لطف و پرورش قرار میدهند، هوشیار باشند تا ناخواسته اسباب قدرتمند شدن دشمنان خانگی و پنهان خود را فراهم نکنند.