یعنی چه
مطیه در اصل به معنی هر چهارپا، ستور، اسب یا شتری است که بر پشت آن سوار شوند. در ادبیات عرفانی و فلسفی نیز به عنوان مجاز و استعاره برای جسم انسان (به عنوان مرکب روح) یا دنیا (به عنوان مرکب مؤمن برای رسیدن به آخرت) به کار میرود.
تلفظ
این واژه به صورت مَطِیّه (با فتح میم، کسر طاء، تشدید و فتح یاء) تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ متداول برای طراحان جدول در خصوص چهارپای سواری یا مرکب، واژه ۴ حرفی مطیه است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن، از واژههایی نظیر mount یا riding animal برای انتقال معنای حیوان سواری استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و از ماده «مَطَو» یا «مَطَا» به معنی پشت یا شتاب کردن در حرکت مشتق شده است.
به فارسی
معادلهای دقیق این واژه در فارسی کلاسیک و کهن شامل بارگی، ستور، سواری و مرکب است.
در قرآن
خود واژه «مَطِیَّة» به صورت مستقیم در متن قرآن کریم ذکر نشده است؛ اما همخانواده فعلی آن یکبار در آیه ۳۳ سوره قیامت به صورت «یَتَمَطَّىٰ» به معنی راه رفتن با تکبر و کشوقوس دادن به بدن آمده است.
جمعبندی و توضیح کامل مطیه
واژه مَطِیّه یک لغت اصیل عربی وارد شده به زبان فارسی است که در معنای مادی خود به هر نوع چهارپا و ستور سواری مانند اسب، شتر و استر اطلاق میشود که راکب بر پشت آن مینشیند و حیوان با سرعت حرکت میکند. ریشه این کلمه به مفاهیمی چون پشت یا شتاب کردن در مسیر بازمیگردد.
در ادبیات معنوی، اخلاقی و متون عرفانی فارسی و عربی، این کلمه کاربردی وسیع و استعاری پیدا کرده است. برای نمونه در احادیث اسلامی از جمله حدیث نبوی «الدُّنْیا مَطِیَّةُ الْمُؤْمِنِ»، دنیا به عنوان یک مرکب و وسیله برای عبور و رسیدن به مقصد نهایی (آخرت) تشبیه شده است؛ همانطور که در متون فلسفی نیز گاه جسم را مطیه و مرکبی برای تجلی و حرکت روح میدانند.