یعنی چه
واژه «تباطا» (که در اصل از تباطؤ عربی گرفته شده) به معنای معطل شدن، کاهلی، آهستگی در حرکت و به تأخیر انداختن امور است.
تلفظ
این کلمه در زبان فارسی معمولاً به صورت تَباطا یا تَباطُؤ تلفظ میشود و ترادف صوتی با ریشه اصلی خود دارد.
در جدول
در کلمات متقاطع، این واژه به عنوان پاسخ پنج حرفی برای نشانه های کند شدن، درنگ یا کاهلی کاربرد دارد.
به انگلیسی
در متون علمی و عمومی انگلیسی، برای انتقال مفهوم کاهش سرعت از واژه Deceleration و برای تأخیر زمان از Delay استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و از باب تفاعل (ب-ط-أ) به معنی به تدریج کند شدن یا خود را به کندی زدن است.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل میتوان از واژههایی نظیر پسافتادگی، دیرکرد، سستی و بازماندگی به عنوان جایگزینهای دقیق استفاده کرد.
در قرآن
عین واژه مصدری تباطا در قرآن مجید ذکر نشده، اما شکل فعلی آن از همین ریشه در سوره نساء به معنی کندی کردن و سستی ورزیدن در جهاد به کار رفته است.
نماد چیست
این کلمه در مفاهیم نمادین و ادبی، نشاندهنده از دست رفتن پویایی، ایجاد موانع در مسیر توسعه، رکود اقتصادی یا بیپناهی و سستی در تصمیمگیری است.
جمعبندی و توضیح کامل تباطا
واژه «تباطا» که صورت فارسیشده و وامواژهای از اصطلاح عربی «تباطؤ» است، در لغت به معنای کند شدن، تأخیر کردن و درنگ داشتن در کارهاست. این کلمه از ریشه سه حرفی (ب-ط-أ) ساخته شده و بر وزن تفاعل بر تدریجی بودن یا تظاهر به کندی دلالت دارد. در کاربردهای روزمره و حل جدول، این واژه پنجحرفی معمولاً به عنوان مترادف برای مفاهیمی مثل سستی، کاهلی و دیرکرد مطرح میشود.
اگرچه این واژه به صورت دقیق با همین املای مصدری در متن قرآن کریم نیامده است، اما ساختار فعلی همخانواده آن در آیات الهی برای توصیف کسانی که در انجام وظایف خود یا همراهی در امور مهم دچار سستی و درنگ میشوند، به کار رفته است. در تحلیل معنایی و نمادین نیز، تباطا بازتابدهنده حالت رکود، کاهش شتاب مثبت و هرگونه افت در روندهای حرکتی، اقتصادی یا فردی است.