یعنی چه
مقطم در وهله اول اسم خاص جغرافیایی برای کوه و تپههای مشهوری در شرق قاهره مصر است. در لغت، مُقَطَّم به معنای بریده شده یا قطعشده است و با تلفظ مِقْطَم به معنای چنگال پرندگان شکاری به کار میرود.
تلفظ
این واژه به دو صورت تلفظ میشود: مُقَطَّم (Moqattam) که اسم خاص برای کوه معروف در مصر است، و مِقْطَم (Meqtam) که در لغت معنای ابزاری دارد.
در جدول
در جدولهای متقاطع، این کلمه معمولاً به عنوان پاسخی برای «کوهی در مصر»، «تپهای در شرق قاهره» یا «چنگال مرغ و پرندگان شکاری» طراحان سوال قرار میگیرد.
به انگلیسی
برای اشاره به این عارضه جغرافیایی در زبان انگلیسی از واژههای Mokattam یا Muqattam استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، نام این کوه همراه با الف و لام تعریف به صورت «المقطّم» آورده میشود و واژه مِقْطَم نیز در واژهنامههای کهن عربی موجود است.
به فارسی
به عنوان اسم خاص، برگردان مستقیمی در فارسی ندارد و همان «کوه مقطم» نامیده میشود. در بخش معنای لغوی، معادلهای آن «بریده شده» و «چنگال» هستند.
در قرآن
خود کلمه «مقطم» در قرآن کریم ذکر نشده است؛ با این حال، کلمات همریشه آن مانند «مقطع» در اصطلاح حروف مقطعه کاربرد دارند. همچنین برخی روایات تفسیری و تاریخی غیررسمی، این کوه را همان محل مناجات حضرت موسی (ع) دانسته کلام صریحی در قرآن درباره آن وجود ندارد.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و تاریخ مصر، کوه مقطم به عنوان محل استقرار دیرها، زهدگاههای مسیحیان اولیه، صومعهها و نمادی از عزلتنشینی و عبادت شناخته میشود. قلعه معروف صلاحالدین ایوبی نیز بر فراز آن نماد استواری تاریخی است.
جمعبندی و توضیح کامل مقطم
واژه مُقَطَّم در اصل یک نام خاص جغرافیایی ریشهدار در زبان عربی است که به رشتهای از تپهها و کوه کمارتفاع در شرق قاهره مصر اطلاق میشود. این مکان به دلیل قرارگیری بناهای تاریخی مهمی چون قلعه صلاحالدین ایوبی و صومعههای کهن، اهمیت تاریخی و فرهنگی زیادی دارد. در ریشهیابی لغوی، این کلمه از ریشه «قطم» به معنی بریدن مشتق شده است.
تلفظ دیگر این واژه به صورت مِقْطَم است که معنایی کاملاً متفاوت داشته و در اصطلاح لغوی به معنای چنگال پرندگان شکاری به کار میرود. این کلمه در زبان فارسی بیشتر در متون تاریخی، جغرافیایی و یا به عنوان یک واژه چالشی در جداول کلمات متقاطع مورد استفاده قرار میگیرد و مترادف یا متضاد عمومی در زبان فارسی معیار ندارد.