یعنی چه
این واژه صفت مرکب فاعلی مرخم است و دو لایه معنایی دارد: در کاربرد امروزی به معنی مایهٔ سرافرازی و افتخارآفرین است که حس عزتنفس ایجاد میکند، اما در ادبیات کهن گاهی به معنای منفی یعنی آنچه تکبر، کبر و نخوت میآورد (غرورانگیزنده) به کار رفته است.
تلفظ
تلفظ این واژه از ترکیب واژهٔ عربیالاصل «غُرور» با ضمهٔ غین و بن مضارع فارسی «اَنگیز» با فتحهٔ الف تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی چون افتخارآمیز، شکوهمند یا کبرآور به عنوان پاسخ مد نظر قرار میگیرند. خود واژهٔ «غرور انگیز» دقیقاً دارای ۹ حرف است.
به انگلیسی
برای انتقال حس افتخارآفرینی و شکوه این واژه در زبان انگلیسی از عبارات فوق استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای توصیف یک رویداد یا دستاورد پرافتخار از این اصطلاحات استفاده میکنند.
در قرآن
خود ترکیب «غرور انگیز» در قرآن وجود ندارد. با این حال، ریشهٔ آن یعنی واژهٔ «غُرور» چندین بار در آیات الهی ذکر شده است (مانند آیه ۱۸۵ سوره آل عمران: وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ). نکته مهم این است که واژه غرور در تمام آیات قرآن دقیقاً به معنای «فریب و نیرنگ» به کار رفته است و دنیا مایهٔ فریب خوانده شده، که با مفهوم افتخار در فارسی امروز متفاوت است.
نماد چیست
این صفت مابهازای نمادینِ مادیِ ثبتشدهای در فرهنگ عامه ندارد، اما در مفاهیم حماسی و ملی، معمولاً با برافراشته شدن پرچم، فتوحات نظامی، پیروزیهای ورزشی و دستاوردهای بزرگ علمی تصویرسازی و نمادگذاری میشود.
جمعبندی و توضیح کامل غرور انگیز
واژه «غرورانگیز» یک صفت فاعلی مرکب در زبان فارسی است که از ترکیب واژه عربی «غرور» و بن مضارع فعل فارسی انگیختن (انگیز) ساخته شده است. این واژه از نظر معنایی دچار تحول عمیقی شده؛ چرا که ریشه اصلی غرور در زبان عربی و متن قرآن کریم به معنای «فریب و نیرنگ» است، اما در ادبیات کلاسیک فارسی ابتدا به کبر و نخوت تعبیر شد و امروزه بار معنایی کاملاً مثبت، حماسی و افتخارآفرین به خود گرفته است.
در کاربردهای معاصر، هنگامی که از یک صحنه، پیروزی یا دستاورد با عنوان غرورانگیز یاد میشود، منظور ایجاد حس سربلندی، عزتنفس و شکوه ملی یا فردی است. این کلمه مترادفهای زیبایی چون افتخارآمیز و شکوهمند دارد و متضاد کلماتی همچون خفتبار و تحقیرآمیز به شمار میرود.