یعنی چه
در اصطلاح روایی و حدیثی، به دو انبان یا کیسه چرمی به ارث رسیده از پیامبر اکرم (ص) اطلاق میشود که از نشانههای امامت هستند. جفر ابیض (سفید) شامل کتب آسمانی گذشته، مصحف فاطمه (س) و احکام حلال و حرام است؛ جفر احمر (سرخ) نیز حاوی سلاح و شمشیر پیامبر (ص) است که نماد قیام و جهاد محسوب میشود. در معنایی دیگر، به دو شاخه سرخ و سفید در علوم خفیه و حروف نیز اشاره دارد.
تلفظ
این عبارت از سه واژه تشکیل شده است: جَفْر (با فتح جیم و سکون فاء)، اَحْمَر (با فتح الف و میم) و اَبْیَض (با فتح الف و یاء).
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً خود «جفر احمر و ابیض» با ۱۲ حرف است. مفاهیم مترادف آن مانند «ودایع امامت» نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و اسلامی برای اشاره به این مفهوم اصطلاحی از واژگان توصیفی استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح کاملاً ریشه در احادیث و روایات عربی اسلامی (مانند کتب کافی و بصائر الدرجات) دارد.
به فارسی
معادل مستقیم فارسی این ترکیب واژگانی، «جفر سرخ و سفید» یا «پوست دباغیشده سرخ و سفید» است که کنایه از کتاب دانش و انبان سلاح پیامبر (ص) دارد.
در قرآن
عبارت «جفر احمر و ابیض» هیچگونه کاربرد مستقیم یا ذکر صریحی در آیات قرآن مجید ندارد و یک تعبیر کاملاً روایی، کلامی و حدیثی است.
نماد چیست
در فرهنگ باطنی و روایی، جفر ابیض (سفید) نماد علم تمامعیار، صلح، تقیه و مرجعیت دینی اهلبیت (ع) است؛ در حالی که جفر احمر (سرخ) نماد قدرت، جهاد، شمشیر و قیام قاطعانه حضرت مهدی (عج) در آخرالزمان برای برپایی عدالت به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل جفر احمر و ابیض
عبارت «جفر احمر و ابیض» (جفر سرخ و سفید) یک اصطلاح اصیل کلامی و روایی در فرهنگ اسلامی و شیعی است. بر خلاف باور عامیانه که کلمه جفر را صرفاً با فالبینی، رمل و اسرار حروف ابجد مرتبط میداند، این اصطلاح در احادیث معتبر (مانند روایات امام صادق علیهالسلام) به دو کیسه یا انبان چرمی به ارث رسیده از پیامبر اکرم (ص) اشاره دارد که از ودایع و نشانههای امامت محسوب میشوند.
بر این اساس، جفر ابیض یا سفید حاوی کتابهای آسمانی پیشین، مصحف فاطمه (س) و احکام حلال و حرام است که جنبه علمی و معرفتی دارد. در مقابل، جفر احمر یا سرخ شامل سلاح و شمشیر رسول خدا (ص) است که به عنوان نماد اقتدار، جهاد و قیام عدالتطلبانه حضرت مهدی (عج) در آخرالزمان شناخته میشود. در برخی منابع علوم غریبه نیز از این دو واژه برای تفکیک شاخههای سخت و نرم علوم الحروف استفاده شده است.