معنی
حصد در اصل به معنای قطع کردن، درو کردن و جمعآوری غلات و گیاهان با داس یا ابزار کشاورزی است.
یعنی چه
این واژه علاوه بر معنای حقیقی در کشاورزی، در معنای مجازی به ریشهکن کردن، نابودی یک قوم یا دریافت بازخورد و نتیجه رفتارها اشاره دارد.
مترادف
در متون فارسی و عربی، کلماتی مانند درو و برداشت از رایجترین مترادفهای آن هستند.
متضاد
نقطه مقابل بریدن و درو کردن محصول، فرآیند کاشتن بذر و آغاز زراعت است.
تلفظ
این کلمه در حالت فعلی به صورت حَصَدَ (ḥa-ṣa-da) و در حالت اسم مصدر به صورت حَصْد (ḥaṣd) تلفظ میشود.
به عربی
واژه حصد اصالتاً عربی از ریشه ثلاثی مجرد (ح ص د) است.
به فارسی
معادل مستقیم و رایج این واژه در زبان فارسی «درو» یا «برداشت محصول» است.
نماد چیست
حصد در فرهنگ عامه و ادبیات ملل نماد بازخورد رفتار است؛ همانطور که در ضربالمثلها میگویند هر چه بکاری همان را درو میکنی. همچنین در متون دینی نمادی از ریشهکن شدن و کیفر اعمال به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل حصد
واژه «حصد» ریشه در زبان عربی دارد و به معنای حقیقی درو کردن، بریدن غلات و برداشت محصول کشاورزی به کار میرود. این واژه به عنوان اسم مصدر وارد زبان فارسی نیز شده و در لغتنامههای معتبری مانند دهخدا و معین به همین معنای قطع کردن کشت و زرع ثبت شده است.
در ادبیات و متون دینی، به ویژه در قرآن کریم، این واژه و مشتقات آن مانند «حصاد» و «حصید» کاربرد استعاری و مجازی زیبایی یافتهاند. حصد در این بسترها، به معنای رسیدن به فرجام کار، برداشت نتیجه اعمال (مثبت یا منفی) و گاه به معنای نابودی کامل و ریشهکن شدن یک قوم ظالم (مانند کشتزار درو شده) به کار رفته است.
در فرهنگ عامه نیز مفهوم حصد با مفهوم کارما و بازگشت رفتار گره خورده است، به طوری که ضربالمثلهای معروف نظیر «گندم از گندم بروید جو ز جو» برگرفته از همین نگاه استعاری به فرآیند کاشت و درو است.