یعنی چه
این اصطلاح کنایه از رفع گرسنگیِ طولانی، خوردن مفصل و لذتبردن از غذا پس از یک دوره محرومیت یا بدخوری است. در مفهوم وسیعتر و مجازی، به معنای رسیدن به خوشی، راحتی و لذت پس از گذراندن یک دوره سختی، اندوه یا مضیقه نیز به کار میرود.
تلفظ
تلفظ روان و محاورهای این اصطلاح به صورت سرهم و متصل به شکل «شِکَم از عَزا دَرآوَردَن» صورت میگیرد.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کنایه با توجه به تعداد حروف مشخص میشود. عبارت اصلی ۱۵ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به بافت متن میتوان از اصطلاحات عامیانه یا رسمی فوق استفاده کرد.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن این مفهوم از ترکیبات فعلی مرتبط با شبع (سیری) و پر کردن شکم استفاده میشود.
به فارسی
از معادلها و عبارات هممعنی فارسی میتوان به «دلی از عزا درآوردن»، «سیر و پر خوردن»، «شکمچرانی کردن»، «از خجالت شکم درآمدن» و «شکم را سیر کردن» اشاره کرد. در متون فصیحتر، نسخهٔ «دلی از عزا درآوردن» کاربرد گستردهتری دارد.
نماد چیست
این اصطلاح در فرهنگ عامه نماد رفع کمبود، جبران محرومیتهای گذشته و رسیدن به رضایت کامل است. از نظر تصویرسازی ذهنی، نمادی از یک سفره پربار و رنگین یا دیگ غذاست که فرد پس از تحمل یک دوره سختی یا فقر غذایی، به عنوان پاداش به سراغ آن میرود.
جمعبندی و توضیح کامل شکم از عزا دراوردن
اصطلاح عامیانه و کنایی «شکم از عزا درآوردن» ریشه در سنتهای قدیم ایرانی دارد؛ زمانی که فرد مصیبتدیده در دوران سوگواری لباس ساده میپوشید و از خوشیها و غذاهای مفصل پرهیز میکرد، اقوام و دوستان پس از پایان این دوره با برگزاری مهمانی او را «از عزا در میآوردند». این مفهوم بعدها به شکل استعاری وارد فضای غذا و شکم شد تا نشاندهنده خارج شدن ارگانهای بدن از حالت محرومیت و گرسنگی باشد.
امروزه این عبارت نمادی از پاداش دادن به خود و جبران مضیقههای قبلی است. اگرچه در ادبیات مکتوب و فصیح، عبارت «دلی از عزا درآوردن» به دلیل شمول معنایی بر تفریح، دیدار و خوشیهای غیرغذایی کاربرد محترمانهتر و وسیعتری دارد، اما «شکم از عزا درآوردن» کاملاً بر بافتِ لذت مادی، پرخوری ولعآمیز و چشیدن غذاهای شاهانه پس از بدخوری تمرکز دارد.