یعنی چه
واژه رتقاء در لغت به معنی بسته، مسدود و پیوسته است. در اصطلاح فقهی و پزشکی، به صفت مؤنثی اطلاق میشود که به دلیل وجود غشاء یا گوشت اضافه، دچار عارضه انسداد در اندام باروری است. همچنین در معنای استعاری به شهر یا دژ مستحکمی که فتح آن غیرممکن و راههای ورودی آن بسته باشد، بلدة رتقاء میگویند.
تلفظ
این کلمه بر وزن فعلاء و به صورت رَتقاء (با فتح راء و سکون تاء) تلفظ میشود و همزه پایانی آن در فارسی معمولاً صامت یا کمرنگ ادا میگردد.
در جدول
در جدولهای متقاطع، واژه رتقاء به عنوان پاسخ پنج حرفی برای راهنماهای کلماتی همچون بسته، مسدود، انسدادیافته یا زنی با عارضه انسداد شناخته میشود.
به انگلیسی
در متون پزشکی و علمی انگلیسی، برای توصیف این حالت از واژه Imperforate به معنی بدون منفذ یا Atresia استفاده میشود که به انسداد مادرزادی مجاری اشاره دارد.
به عربی
رتقاء خود یک واژه اصیل عربی و صفت مشبهه مؤنث از ریشه (ر-ت-ق) است که در زبان عربی نیز دقیقاً به همین معنای بسته بودن و عدم وجود منفذ کاربرد دارد.
به فارسی
معادلهای مستقیم این واژه در زبان فارسی کلماتی مانند بسته، مسدود، درهمپیوسته و انسدادیافته هستند که در متون ادبی و کهن به کار رفتهاند.
در قرآن
خود کلمه «رتقاء» در قرآن نیامده است، اما شکل مصدری آن یعنی «رَتْقاً» در آیه ۳۰ سوره انبیاء آمده است: «أَنَّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنَاهُمَا» که به پیوستگی و یکپارچگی نخستین آسمانها و زمین قبل از شکافته شدن و خلقت مادی اشاره دارد.
نماد چیست
در جهانبینی اسلامی، فلسفه و عرفان، رتق یا حالت رتقاء نمادی از توده واحد اولیه و وضعیت جهان پیش از تجلی و تکثر است؛ حالتی که در آن همه چیز در هم فشرده، واحد و پنهان بوده و پتانسیل خالص خلقت را در خود داشته است.
جمعبندی و توضیح کامل رتقاء
واژه «رتقاء» صفتی عربی از ریشه «ر-ت-ق» به معنای بستن و متصل کردن است که در زبان فارسی کاربردهای خاص فقهی، پزشکی و ادبی دارد. این کلمه در معنای حقیقی به هر چیز بسته، مسدود و بدون منفذی اطلاق میشود و در فقه و پزشکی، مشخصاً نوعی عارضه انسداد مادرزادی را توصیف میکند که مانع از ارتباط زناشویی میگردد.
در حوزه مفاهیم قرآنی و عرفانی، هرچند خود این صفت به کار نرفته، اما ریشه مصدری آن (رتق) در سوره انبیاء برای توصیف وضعیت به هم پیوسته آسمانها و زمین پیش از آفرینش و انفجار بزرگ کیهانی استفاده شده است. از این رو، رتقاء در ادبیات نمادین، نشاندهنده یکپارچگی، ابهام، پتانسیل پنهان و وحدت اولیه پیش از ظهور کثرت و پدید آمدن جهان مادی است.