یعنی چه
بزل قلب (که در پزشکی دقیقتر به عنوان بزل پریکارد یا بزل آبشامه شناخته میشود) یک فرآیند بالینی و حیاتی است که در آن پزشک با استفاده از یک سوزن مخصوص، دیواره کیسه محافظ دور قلب (پریکارد) را سوراخ میکند تا مایع یا خون تجمعیافته در آن را که به قلب فشار میآورد، خارج کند.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه عربی ساخته شده و تلفظ صحیح واژه اول به صورت بَزْل (با فتح حرف اول و سکون حرف دوم) است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلماتی مانند سوراخ کردن کیسه دور قلب یا تخلیه مایع آبشامه، واژه ۶ حرفی «بزل قلب» یا معادل فرنگی آن «پریکاردیوسنتز» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در متون تخصصی پزشکی و زبان انگلیسی، اصطلاح Pericardiocentesis دقیقترین واژه برای این جراحی صغیر و تخلیه مایع است.
به عربی
در زبان عربی به کیسه دور قلب «تامور» میگویند؛ از این رو اصطلاح رایج پزشکی آن بزل التامور است.
به فارسی
در زبان فارسی معیار و کتابهای ترجمه شده پزشکی، معمولاً از معادلهای دقیقتری مانند «بزل آبشامه» یا «بزل پریکارد» استفاده میشود. واژه بزل در لغتنامههای کهن به معنی شکافتن، سوراخ کردن ظرف یا میل زدن برای کشیدن آب از بدن آمده است.
در قرآن
ترکیب «بزل قلب» در قرآن وجود ندارد. ریشه لغوی «ب ز ل» نیز در قرآن کاربردی ندارد؛ البته نباید آن را با واژه «بَذْل» (با ذال) به معنی بخشش و فداکاری که در متون دینی تکرار شده است، اشتباه گرفت.
جمعبندی و توضیح کامل بزل قلب
واژه «بزل قلب» یک اصطلاح کاملاً بالینی و تخصصی در حوزه علوم پزشکی و جراحی است. این عبارت لغوی به فرآیند سوراخ کردن کیسه محافظتی دور قلب (پریکارد یا آبشامه) با سوزنی مخصوص به منظور خارج کردن مایعات یا خون انباشتهشده اشاره دارد؛ اقدامی حیاتی که مانع از فشار مرگبار بر دیوارههای قلب میشود.
از نظر ریشهشناسی، واژه «بزل» از زبان عربی وارد فارسی شده و معنای اصلی آن شکافتن، منفذ ایجاد کردن و بیرون کشیدن مایعات درون یک حفره یا عضو است. اگرچه در ادبیات و عرفان کاربرد رسمی ندارد، اما در صورت استفاده استعاری ممکن است مفهوم گشودن دل یا ابراز عمیقترین احساسات درونی را تداعی کند.
در مجموع، دقیقترین معادلهای این واژه در محیطهای علمی فارسی «بزل پریکارد» و «بزل آبشامه» و معادل انگلیسی آن «Pericardiocentesis» است که به عنوان یک واژه ششحرفی کاربرد خاصی نیز در طرح سوالات طراحان جدول کلمات متقاطع دارد.