یعنی چه
شوک الحمیر یک ترکیب اصیل عربی در پزشکی و گیاهشناسی کهن است که در زبان فارسی نیز به کار رفته است. این اصطلاح لغتاً به معنای «خارِ الاغها» است و به نوعی گیاه خودرو، سرسخت و بسیار خاردار از تیرهٔ کاسنیان اشاره دارد که امروزه بیشتر با نامهای کنگر فرنگی وحشی یا خار مریم (شوکالحلیب) شناخته میشود. دلیل این نامگذاری، تمایل شدید الاغها به چریدن و خوردن این گیاه با وجود خارهای تیز آن است.
تلفظ
این عبارت به صورت «شَوکُ الْحَمیر» (Shawk-ul-Hamir) تلفظ میشود که در آن «شوک» به معنای خار و «الحمیر» به معنای الاغها است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و طراحان سوالات کنکور طب سنتی، این واژه معمولاً به عنوان نام قدیم یا علمی گیاهانی چون خار مریم، خار شتری، بادآورد یا کنگر وحشی به کار میرود و تعداد حروف خود واژه اصیل ۹ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به گونه دقیق گیاهشناسی، به آن Cardoon (با نام علمی Cynara cardunculus) یا Milk thistle میگویند که به خواص درمانی کبد شهرت دارد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، این واژه را دقیقاً معادلسازی کردهاند و به آن «Eşek dikeni» میگویند که ترجمه تحتاللفظی همان خارِ خران یا خارِ الاغ است.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل و متون کهن پزشکی، واژههای متعددی به عنوان برگردان یا معادل این گیاه استفاده شده است که رایجترین آنها خار مریم، خار شتری، بادآورد، کنگر وحشی و حرشف برّی هستند.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و طب سنتی، شوک الحمیر به دلیل رشد در خشکترین و بایرترین بیابانها و داشتن خارهای دفاعی محکم، نماد سرسختی، پایداری و قدرت بقا شناخته میشود. همچنین در کنایههای طب قدیم، به عنوان نماد پاکسازی بدن و بهبود سلامت کبد به کار میرفته است.
جمعبندی و توضیح کامل شوک الحمیر
واژهٔ «شوک الحمیر» یک ترکیب اصیل عربی-پزشکی در طب سنتی و گیاهشناسی کهن است که در زبان فارسی نیز عیناً به کار رفته است. این واژه در لغت به معنای «خارِ خران» یا «خارِ الاغ» است. علت این نامگذاری در متون قدیم، تمایل زیاد الاغها به خوردن این گیاه با وجود خارهای تیز و برنده آن ذکر شده است.
در اصطلاح دایرهالمعارفهای دارویی قدیم، شوک الحمیر نام نوعی گیاه خودرو، بسیار خاردار و قوی از تیرهٔ کاسنیان است که امروزه در زبان فارسی بیشتر با نامهای خار مریم، خار شتری، بادآورد یا کنگر فرنگی وحشی شناخته میشود. این گیاه در طب سنتی برای درمان بیماریهای کبدی بسیار مورد توجه بوده است.
این واژه از نظر حرفچینی در جدول دقیقا ۹ حرف دارد و اگرچه ریشه عربی دارد و ترکیب آن در قرآن نیامده، اما واژه همخانواده آن یعنی «شوکة» در قرآن به معنی ابزار تیز و قدرت به کار رفته است. این گیاه در فرهنگ کهن نماد سرسختی و پایداری در زمینهای بایر است.