یعنی چه
واژهٔ «مذکوراً» در لغت به معنای یادشده، بیانشده و چیزی است که نامش در متن یا سخن پیشین به میان آمده باشد. این کلمه در متون اداری، حقوقی و کهن برای ارجاع به موضوع یا شخصِ قبل استفاده میشود و در متن قرآن به معنای موجودی قابل ذکر و صاحب نام و نشان به کار رفته است.
تلفظ
تلفظ دقیق این واژه بر اساس قواعد عربی و کاربرد آن در متون کهن و مذهبی به صورت «مَذْکُوراً» (با فتح م، سکون ذ و تنوین نصب در پایان) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «مذکورا»، خود این واژه دارای ۶ حرف است و از معادلهای آن مانند «یادشده» نیز استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم مذکور یا مذکوراً از واژگانی که به پیشینهٔ متن ارجاع میدهند، استفاده میشود.
به فارسی
برابرهای اصیل و رایج فارسی برای این واژه شامل کلماتی چون «یادشده»، «نامبرده» و «پیشگفته» هستند که به خوبی همان معنای ارجاعی را در متون رسمی و روان منتقل میکنند.
در قرآن
این واژه با همین رسمالخط و تنوین، در آیهٔ اول سوره مبارکه انسان (دهر) آمده است: «لَمْ يَكُنْ شَيْئًا مَذْكُورًا». این آیه به دوران پیش از خلقت یا مرحلهٔ جنینی انسان اشاره دارد؛ زمانی که انسان هنوز هویت، نام و جایگاه مشخصی در عالم نداشت و موجودی باارزش و قابل ذکر به شمار نمیرفت.
نماد چیست
واژهٔ «مذکورا» یک اصطلاح زبانی، حقوقی و توصیفی است و در ادبیات، فرهنگ عامه یا نشانهشناسی، واجد نماد خاصی (مانند حیوان، گیاه یا شیء نمادین) نیست. با این حال، در متون اداری و حقوقی به عنوان نمادِ قطعیت در ارجاع به متن قبلی شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل مذکورا
واژهٔ «مذکوراً» یک واژهٔ وامگرفته از زبان عربی و از ریشهٔ ثلاثی «ذ ک ر» (ذکر) است که از طریق ادبیات کهن و متون مذهبی به زبان فارسی راه یافته است. این کلمه در ساختار زبان عربی به همراه تنوین نصب آمده و به معنای «به صورت ذکرشده» یا «نامبرده» کاربرد دارد.
بزرگترین و آشناترین تجلی این کلمه در آیه نخست سوره انسان است که به ناچیز بودن و عدم شهرت انسان پیش از دمیده شدن روح و خلقت کامل اشاره میکند. در زبان فارسی امروز، شکل بدون تنوین آن یعنی «مذکور» در متون حقوقی، اداری و نامهنگاریها برای ارجاع به مفاهیم و افراد پیشگفته بسیار پرکاربرد است.