یعنی چه
واژهٔ قلیل به معنای هر چیز کممقدار، محدود، اندک یا ناچیز است که از نظر حجم، تعداد یا ارزش مادی در سطح پایینی قرار داشته باشد.
مترادف
این کلمات همگی بیانگر مفهوم کم بودن، محدود بودن یا بیمقدار بودن یک شیء یا یک گروه هستند.
متضاد
این واژهها در نقطهٔ مقابل قلیل قرار دارند و به معنای فراوانی، تعداد بالا و حجم گسترده هستند.
در جدول
در پاسخ به سؤالات جدول کلمات متقاطع، واژهٔ قلیل به عنوان معادل چهار حرفی برای کلماتی مانند کم یا اندک به کار میرود.
به انگلیسی
بسته به اینکه هدف بیان تعداد اندک (قابل شمارش) یا مقدار ناچیز (غیرقابل شمارش) باشد، معادلهای انگلیسی متفاوتی برای آن استفاده میشود.
به عربی
واژهٔ قلیل خود اصالتاً عربی است، اما در این زبان واژههای همپوشان دیگری نیز برای رساندن معنای اندک وجود دارد.
به فارسی
معادلهای اصیل و سرهٔ این واژه در زبان فارسی، کلمات «کم»، «اندک» و «کمیاب» هستند.
در قرآن
این واژه و مشتقاتش بارها در قرآن کریم ذکر شدهاند؛ از جمله در سوره نساء آیه ۷۷ «قُلْ مَتاعُ الدُّنْیا قَلِیلٌ» که به ناچیز بودن مادیات دنیا اشاره دارد، و همچنین در عباراتی مانند «قَلِیلًا مَا تَشْكُرُونَ» که کنایه از سپاسگزاری اندک انسانها است.
جمعبندی و توضیح کامل قلیل
واژهٔ «قلیل» یک صفت با ریشهٔ عربی (از مادهٔ قلل) است که به طور گسترده وارد زبان فارسی شده و به معنای کم، اندک، ناچیز و محدود به کار میرود. این کلمه دقیقاً در برابر واژهٔ «کثیر» به معنای زیاد و فراوان قرار میگیرد و کاربرد فراوانی در لغتنامهها، ادبیات رسمی و متون دینی دارد.
در فرهنگ فقهی و اسلامی، این واژه ترکیبهای مشهوری مانند «آب قلیل» را میسازد که به آبِ راکد با حجم کمتر از کرّ اطلاق میشود. همچنین در قرآن کریم، این واژه هم برای نشان دادن کمیِ تعداد و مسائل مادی و هم برای توصیف ویژگیهای معنوی و اخلاقی (مانند کمیِ شکرگزاران) به کار رفته است.
به طور کلی، قلیل مفهومی فراتر از یک عدد ساده دارد و در بسیاری از متون، نمادی از محدودیت، ضعف ابتدایی و یا در مقابل، نشاندهندهٔ ارزش بالای یک گروه کوچک اما مؤمن و وفادار در برابر اکثریتی غافل است.