یعنی چه
آدم تکبعدی اصطلاحی مدرن و روانشناختی برای توصیف فردی است که فاقد انعطافپذیری و دیدگاه جامع بوده و تمام افکار یا فعالیتهایش در یک بخش خاص (مانند فقط کار یا فقط مادیات) خلاصه میشود و از رشد در سایر ابعاد زندگی غافل است.
تلفظ
تلفظ این عبارت ترکیبی به صورت [ādam-e tak-ba'di] است که از سه واژه «آدم» (انسان)، «تک» (واحد/یگانه) و «بعدی» (منسوب به بُعد یا جهت) تشکیل شده است.
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدول خودِ «ادم تک بعدی» با ۹ حرف است. همچنین معادلهایی مثل «یک بعدی» یا «تک ساحتی» نیز در جذاول کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی عبارات فوق به خوبی مفهوم فردی با دیدگاه یا شخصیت محدود و بدون پیچیدگی را منتقل میکنند.
به عربی
در زبان عربی از ترکیب کلمات «أحادي» به معنی تک و «البعد» برای رساندن این مفهوم اصطلاحی استفاده میشود.
نماد چیست
در نمادشناسی و تحلیلهای فرهنگی، آدم تکبعدی نماد تمرکز افراطی روی یک ارزش واحد (مانند صرفاً پول یا علم)، فقر تجربه زیستی و زاویه دید بسته است که مانند خطی بدون عرض و عمق یا اسب عصاری، توانایی دیدن اطراف خود را ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل ادم تک بعدی
عبارت «آدم تکبعدی» یک اصطلاح توصیفی، جامعهشناختی و روانشناختی در زبان فارسی مدرن است که به انسانهایی اشاره دارد که تعادل شخصیتی را از دست دادهاند. این افراد معمولاً تمام پتانسیل، زمان و تمرکز خود را در یک بخش از زندگی (مثلاً کار، مادیات یا یک طرز فکر متعصبانه) غرق میکنند و از ابعاد دیگر مانند روابط عاطفی، هنر، معنویت و رشد همهجانبه غافل میشوند.
این مفهوم در قرن بیستم و بهویژه پس از انتشار کتاب معروف هربرت مارکوزه به نام «انسان تکبعدی» رونق یافت؛ اثری که به نقد انسانهای مسخشده در جوامع صنعتی و مصرفزده میپرداخت که از خود بیخود شده و دیدگاهی سطحی پیدا کردهاند. در بافت فرهنگی و روانشناسی امروز، تشویق به داشتن شخصیتی چندبعدی و پویا، در نقطهی مقابل این مفهوم قرار دارد.