یعنی چه
مبارک صفتی عربیالاصل به معنای پربرکت، خوشیمن و فرخنده است؛ یعنی چیزی یا کسی که خیر و سود فراوان، پایدار و الهی در آن قرار دارد. در کاربردهای روزمره فارسی، برای تبریک گفتن (مانند عیدتان مبارک)، برای زمانهای خوشیمن (مانند روز مبارک) و همچنین به صورت احترام (مانند دست مبارک) به کار میرود.
مترادف
این واژهها همگی بار معنایی مثبت داشته و به مفهوم مبارکی، شادباش و خوشقدمی اشاره دارند.
متضاد
واژههایی که بر فقدان خیر، برکت یا نحوست دلالت میکنند.
ریشه
این کلمه از ریشه عربی «ب-ر-ک» (برکت / بَرَکَ) گرفته شده است. در اصل به معنای ثبات، دوام و فزونی خیر الهی است و در ساختار صرفی، اسم مفعول به معنی «برکت دادهشده» یا «دارای برکت» است. همخانوادههای آن شامل برکت، تبریک، تبارک، متبرک و مبروک هستند.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، کلمه «مبارک» به عنوان پاسخ ۵ حرفی برای طراحان کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد، کلمات فوق بهترین معادلها در زبان انگلیسی هستند.
به عربی
واژه مبارک خود ریشه عربی دارد و در این زبان با ساختارهای مشابه استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی هم از وامواژه عثمانی آن و هم از برابرهای اصیل ترکی استفاده میشود.
به فارسی
بهترین و اصیلترین برگردانهای فارسی برای این واژه، کلمات «خجسته» و «فرخنده» هستند که معنای متبرک بودن و خوشیمنی را به طور کامل منتقل میکنند.
در قرآن
واژه «مبارک» و شکل مؤنث آن «مبارکة» چندین بار در قرآن کریم به عنوان صفت آمده است؛ از جمله برای توصیف قرآن (کتاب مبارک)، باران (ماء مبارک)، کعبه و سرزمین شام (مکانهای مبارک)، شب قدر (لیلة مبارکة) و حضرت عیسی (ع). در تفسیرها، مبارک به چیزی اطلاق میشود که خیر بسیار، همیشگی و دوجهان از آن صادر شود.
جمعبندی و توضیح کامل مبارک
واژه مبارک یکی از پرکاربردترین صفتها در زبان و فرهنگ فارسی و اسلامی است که ریشه در زبان عربی و مفهوم ثبات و فزونی خیر الهی دارد. این کلمه در زندگی روزمره برای ابراز تبریک، شادباش و ادای احترام به کار میرود و همواره حامل انرژی مثبت، آرزوی روزی حلال و دوری از شومی است.
علاوه بر ابعاد لغوی و قرآنی، مبارک جایگاه ویژهای نیز در فرهنگ عامه و هنرهای سنتی ایران دارد؛ به طوری که در نمایشهای خیمهشببازی، «مبارک» نام شخصیت سیاه، نماد شادی، طنز، خوشقدمی و مبارکچشمی است که لبخند را بر لب مخاطبان مینشاند.