یعنی چه
ذات الکبد در متون کهن پزشکی و طب سنتی ایرانی-اسلامی به هرگونه ورم، آماس یا التهاب گرم و سرد که در بافت کبد (جگر) ایجاد میشده، اطلاق میشده است. این اصطلاح نشاندهنده یک بیماری داخلی و ساختاری در اندام کبد بوده است.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه عربی تشکیل شده و به صورت «ذاتُ الْکَبِد» تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای این کلمه در جدول «ذات الکبد» است که ۸ حرف دارد. همچنین ممکن است به عنوان معادل برای ورم یا التهاب کبد از آن استفاده شود.
به انگلیسی
در پزشکی مدرن، نزدیکترین معادل علمی برای این واژه Hepatitis (هپاتیت) یا به طور عمومی التهاب و ورم کبد است.
به عربی
این واژه ریشه عربی دارد و در پزشکی امروز جهان عرب از اصطلاح «التهاب الکبد» استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق و اصیل فارسی این واژه «ورم کبد»، «آماس کبد» یا «التهاب جگر» هستند.
در قرآن
ترکیب «ذات الکبد» در قرآن کریم نیامده است؛ اما ریشه واژه یعنی «کَبَد» یکبار در آیه ۴ سوره بلد (*لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ فِي كَبَدٍ*) به معنای رنج، سختی و مشقت به کار رفته است. کاربرد پزشکی این اصطلاح مربوط به متون طبی دورههای بعد است.
جمعبندی و توضیح کامل ذات الکبد
واژهی اصیل و کهن «ذاتالکبد» اصطلاحی در طب سنتی ایرانی-اسلامی است که به معنای آماس، ورم یا التهاب کبد (جگر) به کار میرفته است. در طب قدیم، پزشکانی مانند سید اسماعیل جرجانی در کتاب ذخیره خوارزمشاهی به این بیماری پرداختهاند و اشاره کردهاند که به دلیل کشیدگی رگها، درد آن گاهی با ذاتالجنب (سینه پهلو) اشتباه گرفته میشده است.
این واژه یک ترکیب عربی مأخوذ از «ذات» (به معنی دارنده یا نشاندهنده بیماری ساختاری) و «الکبد» (به معنی جگر) است. در زبان و پزشکی مدرن، این اصطلاح جای خود را به واژه «هپاتیت» یا همان التهاب کبد داده است.