یعنی چه
این واژه به معنای مشغول کردن و سرگرم ساختنی است که مایه غفلت، بیخبری و بازماندن انسان از اهداف حیاتی و اصلی زندگی میشود.
تفلظ
تلفظ صحیح این کلمه به صورت ضمّه روی یاء، سکون روی لام، کسره زیر هاء اول و ضمه روی هاء دوم است که در حالت وصل به کلمه بعدی مَضموم خوانده میشود.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کشوری و متقاطع، واژه ۵ حرفی «یلههم» به عنوان معادل «غافل کند آنها را» یا «آرزو سرگرمشان کند» شناخته میشود.
به انگلیسی
در برگردانهای انگلیسی قرآن کریم، این عبارت غفلتزدگی ناشی از آرزوهای دنیوی را با افعالی نظیر distract و delude منتقل کردهاند.
به عربی
در کتب تفسیر و لغت عرب، مترادفهای این واژه را «یشغلهم» (مشغولشان کند) و «ینسیهم» (به فراموشی بیندازدشان) ذکر کردهاند که ضد آن «ینبههم» (بیدارشان کند) است.
به فارسی
معادل اصیل و تککلمهای در فارسی ندارد، اما در ترجمههای کهن و معاصر قرآن به صورت عبارات فعلی مانند «غافل سازد ایشان را» یا «سرگرم کند آنها را» ترجمه شده است.
در قرآن
این کلمه در آیه ۳ سوره مبارکه حجر آمده است: «ذَرْهُمْ يَأْكُلُوا وَيَتَمَتَّعُوا وَيُلْهِهِمُ الْأَمَلُ ۖ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ»؛ یعنی بگذار آنها بخورند و کامیاب شوند و آرزوهای دور و دراز سرگرمشان کند، پس به زودی خواهند دانست.
جمعبندی و توضیح کامل یلههم
واژه «یلههم» یک فعل مضارع قرآنی از ریشه ثلاثی مجرد «ل ه و» (لهو) است که با ضمیر متصل «هم» ترکیب شده است. این کلمه به معنای سرگرم کردن و مشغول ساختنی است که به طور مستقیم منجر به غفلت، فراموشی و بازماندن انسان از حقایق عالم و وظایف اصلیاش میشود.
کاربرد برجسته این واژه در آیه ۳ سوره حجر، هشداری تند به منکران است؛ جایی که خداوند میفرماید آرزوهای طولانی و سرابگونه دنیا آنها را چنان به خود مشغول و غافل کرده که از عاقبت خویش بیخبر ماندهاند. از این رو، در فرهنگ اسلامی این کلمه نمادی از غرق شدن در مادیات و غفلت از حقیقت تلقی میشود.