یعنی چه
در لغتنامههای معتبر مانند دهخدا، ظلمتیان به کنایه از بتپرستان، مخالفان مذهب حق، تاریکگرایان و بهویژه پیروان مانی و ثنویان (دوگانهپرستان) که به دو مبدأ نور و ظلمت باور داشتند، معنا شده است. این واژه در ادبیات عرفانی نماد جهل، گمراهی و نیروهای اهریمنی است.
تلفظ
این واژه به صورت ظُلْمَتیان تلفظ میشود که شامل صفت «ظلمتی» به همراه نشانه جمع جانداران «ـان» است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «پیروان مانی»، «ثنویان» یا «بتپرستان»، واژه ۷ حرفی «ظلمتیان» به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن، از واژگان متفاوتی برای ترجمه این مفهوم کنایی استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای انتقال این مفهوم از عبارات مرتبط با تاریکی (Karanlık) استفاده میگردد.
به فارسی
مترادفهای اصیل و رایج این واژه در زبان فارسی شامل تاریکپرستان، ثنویان، بتپرستان، گمرهان و تاریکگرایان است. متضاد آن نیز واژگانی چون نوریان، هدایتیافتگان و یکتاپرستان هستند.
در قرآن
خود واژهٔ ترکیبی و فارسی «ظلمتیان» در قرآن مجید وجود ندارد. با این حال، ریشهٔ عربی آن یعنی «ظلمات» (تاریکیها) به وفور در قرآن به کار رفته و همواره در تقابل با «نور»، به عنوان نمادی از کفر، جهل و گمراهی مطرح شده است؛ مانند آیه ۲۵۷ سوره بقره: «یُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ».
جمعبندی و توضیح کامل ظلمتیان
واژه «ظلمتیان» یک اسم مرکب کنایی و جمع در زبان فارسی است که از ترکیب واژه عربی «ظلمت» (تاریکی)، پسوند صفتساز «ـی» و نشانه جمع «ـان» تشکیل شده است. در فرهنگهای لغت معتبر نظیر دهخدا و برهان قاطع، این کلمه عمدتاً به عنوان کنایهای برای اشاره به مخالفان حقیقت، بتپرستان و بهویژه ثنویان و پیروان مانی (که جهان را حاصل تقابل دو نیروی خیر و شر یا نور و ظلمت میدانستند) ثبت شده است.
در قلمرو ادبیات عرفانی و نمادشناسی فارسی، ظلمتیان در تقابل مستقیم با «نوریان» قرار دارند. این واژه نماد انسانهای غرق در جهل، گمراهی، مادیگرایی افراطی و تابع نفس اماره است که چشم خود را به روی روشنایی حقیقت و هدایت بستهاند. اگرچه خود این ساختار واژگانی در متن قرآن کریم نیامده، اما مفهوم ریشهای آن در قالب تقابل جاودان ظلمات و نور کاملاً با آموزههای وحیانی همخوانی دارد.